MOGUĆNOSTI PRIMJENE OBRAČUNA TROŠKOVA PO AKTIVNOSTIMA U JAVNOM SEKTORU

Poslovno okruženje u današnje vrijeme postalo je dinamičnije i nepredvidivo. Karakteriše ga progresivno smanjenje troškova rada i materijala i intenzivna upotreba tehnologije, a ovim pomjeranjem opšti troškovi postaju značajan dio ukupnih troškova. Alokacija opštih troškova na proizvode i usluge, ukoliko nije u skladu sa principom uzročnosti, može dovesti do pogrešnih informacija koje nisu djelotvorne i ne odražavaju korišćenje resursa organizacije. U današnjem okruženju tradicionalni sistemi obračuna troškova ne pružaju tačne informacije o troškovima, dok troškovi zasnovani na aktivnostima (ABC) mogu pružiti djelotvorniji upravljački sistem. ABC nije samo poboljšanje konvencionalnog pristupa nego i radikalno različit pristup obračunu troškova, metodologija koja obezbjeđuje informacije za stalni napredak organizacije, to je strategijski sistem obračuna troškova posvećen punim troškovima po procesima, proizvodima i kupcima. U radu se razmatra početak, suština i mogućnost primjene obračuna troškova po aktivnostima u javnom sektoru, gdje se potrebe za relevantnim informacijama o troškovimaa kontinuirano povećavaju. Podaci za aplikaciju preuzeti su iz dokumentacije organizacije, finansijskih evidencija, procjene vremena za pojedine aktivnosti, neposrednog posmatranja i neformalnog intervjua sa zaposlenima. Rezultati pokazuju da se ABC može primijeniti u javnom sektoru i dobiti precizne informacije pretvaranjem računovodstvenih podataka u troškovne aktivnosti, koje se odnose na kvalitet proizvoda, usluga i dobrobit građana. Krajnji cilj aplikativnog pristupa nije samo da se izračuna ''prava'' cijena usluga nego prikaz korisnosti ABC kada rastu opšti troškovi u ukupnim troškovima i kada raste asortiman usluga, kao što je slučaj u javnoj upravi i neprofitnim organizacijama. Pored prednosti ABC ima i ograničenja, uključujući složenost u primjeni koja je značajno veća u javnom nego u privatnom sektoru.