Uzroci i posljedice demografskih procesa i promjena u savremenom društvu

Za funkcionisanje i razvoj društva veliki značaj imaju demografskiprocesi i promjene (prirodni priraštaj, fertilitet, natalitet, mortalitet,starenje stanovništva, promjene u vezi sa sklapanjem braka, učestalostcelibata, razvod braka). U radu se analiziraju uzroci i posljediceovih procesa i promjena u savremenom društvu. Trendovi demografskihpromjena nisu isti u svim društvima u svijetu. U razvijenimdruštvima danas se zapažaju, s neznatnim razlikama, isti demografskitrendovi – nizak i/ili negativan prirodni priraštaj, izrazito starenjestanovništva, niske stope mortaliteta, povećanje razvoda braka i sl.Na drugoj strani, u nerzvijenim društvima se rađa veliki broj djece,gdje slabi ekonomski uslovi pogoduju pogoršanju materijalnog, socijalnogi zdravstvenog stanja stanovništva (bolest i smrtnost, naročito,žena i djece). Ovo jasno ukazuje na činjenicu da demografski procesii promjene nisu neposredno uslovljeni ekonomskim i socijalnim činiocima(nivo obrazovanja, razvitak društva uopšte i sl.), već da postojiniz posrednih društvenih činioca koji ih uslovljavaju (nacionalni,klasni, politički, kulturni, religiozni i sl.). Kao odgovor na nepovoljnedemografske trendove (veličina populacije, starost stanovništva i sl.)i posljedice koje populacioni faktor stvara u mnogim ekonomskim isocijalnim oblastima (smanjenje radno aktivnog stanovništva, opterećenjefondova socijalne sigurnosti i sl.), u prethodne dvije decenijeu većini zemalja populaciona politika je stavljena u oblast fertilitetastanovništva – uvedene su pronatalitetne mjere u razvijenim zemljamai mjere kojima se destimuliše rađanje u nerazvijenim zemljama.