KARAKTERISTIKE LIČNOSTI OSOBA OVISNIKA O HEROINU U PRELAZNOM PERIODU IZMEĐU ADOLESCENCIJE I RANE ODRASLE DOBI

UVOD: Signifikantno je povećana zloupotreba psihoaktivnih sredstava među mlađom populacijom uposlijeratnom periodu u BiH, što je ekvivalent i porastu broja ovisnika o opijatima (heroin), uključenihu program liječenja bolesti ovisnosti.CILJ: je utvrditi da li postoji i kakva je povezanost karakteristika ličnosti sa nastankom ovisnosti oheroinuMETODE: Ispitivanje je provedeno na uzorku od 160 ispitanika, podijeljenih u dvije grupe,eksperimentalnu i kontrolnu. U eksperimentalnoj grupi je ispitano 61 ovisnika o heroinu, liječenih naKlinici za psihijatriju UKC Tuzla, a uzorak kontrolne grupe je sačinjen od 99 ispitanika, studenataElektrotehničkog i Filozofskog fakulteta Univerziteta u Tuzli, nekonzumenata psihoaktivnihsupstanci. Uzorak je testiran pomoću Minesota multifaznog inventara ličnosti (MMPI). Za potrebeovog istraživanja izdvojene su skale depresivnosti, psihastenije i psihopatske devijacije. Testiranjepretpostavki izvršeno je pomoću diskriminativne analize.REZULTATI: Prosječna dob ispitanika kontrolne grupe bila je 21,46±1,95 godina dok je prosječnadob ispitanika eksperimentalne grupe bila 27,66±2,48 godina. Prema spolu uzorak je činilo 107muškaraca (41 u eksperimentalnoj i 66 u kontrolnoj grupi) i 53 žene (20 u eksperimentalnoj i 33 ukontrolnoj grupi). Dobiveni rezultati ukazuju na postojanje statistički značajnih razlika ukarakteristikama ličnosti ovisnika o heroinu i studentske populacije, nekonzumenata psihoaktivnihsupstanci. Wilksova λ diskriminantne funkcije je pokazala kako postoji statistički značajna razlikaizmeđu heroinskih ovisnika i kontrolne skupine (Wilksova λ=0.464; p=0.001) te ukazuje da jediskriminativna snaga diskriminativnih funkcija umjereno visoka. Ispitanici se najviše razlikuju premaobilježju viših prosječnih rezultata na skalama depresije, psihopatske devijacije i psihastenije unutargrupe ispitanika koji konzumiraju opijate, pri čemu je depresija bolji diskriminativni faktor heroinskeovisnosti, što su pokazala i dosadašnja istraživanja koja ukazuju da su konzumiranju i zloupotrebipsihoaktivnih supstanci sklonije osobe sa depresivnim, anksioznim i psihopatskim karakteristikamaličnosti.ZAKLJUČAK: Rezultati su pokazali da postoji povezanost karakteristika ličnosti sa nastankomovisnosti, tj. da su depresivnost, anksioznost i psihopatska devijacija najčešći psihički poremećaji kojisu u komorbiditetu sa ovisnošću o heroinu.