Rola miRNA w rozwoju wybranych nowotworów – potencjalne zastosowanie w diagnostyce*

Streszczenie MikroRNA (miRNA) są małymi cząsteczkami kwasu rybonukleinowego, które mimo że nie podlegają procesowi translacji, pełnią ważną funkcję regulacyjną w komórkach eukariotycznych. Ich fizjologiczną funkcją jest utrzymywanie homeostazy komórek. Zaburzona ekspresja miRNA może spowodować rozwój wielu chorób, w tym chorób nowotworowych. Działanie miRNA polega na hamowaniu tworzenia się białek, w tym białek o właściwościach onkogennych i antyonkogennych. Mutacje w miejscach kodowania miRNA mogą prowadzić do nadmiernego lub zmniejszonego wytwarzania wspomnianych białek. Odkrycie miRNA i poznanie ich roli w komórce otworzyło nowe możliwości dla diagnostyki chorób nowotworowych. Zmiany poziomu odpowiednich miRNA, w krwiobiegu lub innych płynach ustrojowych, mogą być markerem diagnostycznym chorób. Diagnostyka onkologiczna mogłaby przebiegać na podstawie badań profilu miRNA pacjenta i porównania go z opracowanymi wcześniej profilami zmian miRNA powiązanymi z występowaniem danego rodzaju choroby nowotworowej. Informacja o zmianach profilu miRNA podstawowych w regulacji ekspresji genów związanych z procesami nowotworzenia, mogłaby się przyczynić do opracowania terapii eksperymentalnych opartych na przywróceniu pierwotnego poziomu miRNA w komórkach, a tym samym, na przywróceniu prawidłowej regulacji ekspresji genów. Coraz nowsze metody wyciszania i włączania ekspresji miRNA mogą w przyszłości zaowocować skutecznymi rozwiązaniami terapeutycznymi.