"Księgi Jakubowe" Olgi Tokarczuk – (re)konstrukcje przeszłości z Sienkiewiczem i Prusem w tle

Księgi Jakubowe to powieść historyczna opisująca polskie społeczeństwo w XVIII wieku. Opowiadana przez pisarkę historia to rodzaj gry z dziewiętnastowieczną powieścią. Dlatego odwołuję się tutaj do powieści Prusa i Sienkiewicza, które miały ogromny wpływ na rozwój tego gatunku. Tokarczuk nie tylko interpretuje przeszłość poprzez historię, ale także dekonstruuje popularny mit wielokulturowej Polski, w którym wszyscy członkowie społeczeństwa reprezentujący inną kulturę i religię żyją w harmonii. Powieść Tokarczuk zrywa z XIX-wiecznym modelem narracji historycznej, w którym dominuje linearne przedstawienie historii. Dzięki wprowadzeniu wielu narratorów pochodzących z różnych środowisk i grup społecznych historia nie jest już spójna. Nieliniowa fabuła, subiektywna i wielopodmiotowa narracja przypomina palimpsest zbudowany z wielu opowieści, często przeplatanych, a czasem nawet wzajemnie się wykluczających. Przerwanie ciągłości narracji narusza konwencję spójności opowieści, a zadaniem czytelnika jest wydobycie wątków i motywów z powieści, a następnie połączenie ich ze sobą, dając im własną interpretację.