Kluczowe pojęcia powieści Witolda Gombrowicza "Ferdydurke" w przekładzie na język litewski

Język powieści Witolda Gombrowicza Ferdydurke (neologizmy słowotwórcze, semantyczne i frazeologiczne) ma ogromne znaczenie dla zrozumienia sensu filozoficznego dzieła, dlatego jej przekład na inne języki jest dla tłumaczy nie lada wyzwaniem. W 2004 r. na język litewski tę powieść przełożyła znana tłumaczka Irena Aleksaitė. Celem artykułu jest zweryfikowanie trafności przekładu kluczowych pojęć powieści „pupa“, „łydka“ i „gęba“, które stały się symbolami zjawisk społecznych i psychologicznych, oraz zgodności ich litewskich odpowiedników (pupa – užpakalis, užpakaliukas, łudka – blauzda, gęba – snukis, marmūzė) z oryginałem. W artykule analizuje się ekwiwalencję znaczenia semantycznego i barwy stylistycznej odpowiedników litewskich. Analiza pokazuje, że leksemy potoczne, wywołujące określone konotacje pragmatyczne w jednym języku, nie zawsze mają dokładne ekwiwalenty semantyczne, stylistyczne i pragmatyczne w innym języku. Straty językowe w tym przypadku kompensuje kontekst użycia pojęć kluczowych oraz trafne kolokacje. Stosowanie dwu odmiennych ekwiwalentów należy oceniać jako chybione tłumaczenie, ponieważ nie utrwalają się one w podświadomości czytelnika jako ważne pojęcia filozoficzne, co przeszkadza dogłębnie pojąć pierwotny zamysł autora.