Książka – Naród – Państwo. Czechosłowacka ustawa o bibliotekach publicznych z 1919 roku

Teza/cel artykułu – Czechy są krajem o wysokim i ugruntowanym czytelnictwie. Książka oraz wszystkie instytucje z nią związane odegrały istotną rolę w historii narodu i państwa i zajmują wciąż ważne miejsce w życiu społeczeństwa. Już w kilka miesięcy po proklamowaniu w 1918 r. Republiki Czechosłowackiej uchwalono ustawę o bibliotekach publicznych, którą w ciągu kilku lat wprowadzono, pokrywając cały kraj siecią ogólnodostępnych bibliotek. Celem artykułu jest przedstawienie najważniejszych założeń i uwarunkowań Ustawy z 1919 r. w kontekście dziejów książki i czytelnictwa na ziemiach czeskich, jak też pod wieloma względami odmiennej sytuacji pozostałych części państwa – Słowacji i Rusi Podkarpackiej oraz licznych mniejszości zamieszkujących jego terytorium. Metody badań – Wykorzystano źródła oraz dostępną dawną i najnowszą literaturę przedmiotu – czeską, słowacką i polską. Wyniki i wnioski – Czechosłowacka ustawa o bibliotekach publicznych jest doniosłym i ważnym wydarzeniem w dziejach Czech i Słowacji, bezprecedensowym w kontekście czasu i miejsca, jak też trwałości efektów. W sposób szczególny pokazuje miejsce oświaty, książki i biblioteki w koncepcjach politycznych i społecznych czeskich elit XIX i XX w.