Banalny antykomunizm i podział postkomunistyczny. Mechanizmy konstruowania pamięci zbiorowej w polskim dyskursie politycznym

Wielu badaczy polskiej sceny politycznej podziela założenie, że podział postkomunistyczny przestał istnieć po wyborach parlamentarnych w 2005 r., kiedy to scenę partyjną zdominowały dwie partie prawicowe. Jak dowodzi niniejszy tekst, teza ta może być przedwczesna. Treść podziału nadal odgrywa ważną rolę jako dyskursywny zasób w procesie kształtowania tożsamości partyjnej i mechanizmach (de)legitymizacji. Dobrym tego wskaźnikiem jest dyskurs antykomunistyczny, trwale obecny w polskiej sferze publicznej i szczególnie widoczny w momentach silnych napięć politycznych. Inspirując się konceptem banalnego nacjonalizmu M. Billiga proponuję określać go mianem banalnego antykomunizmu, ze względu na samowyjaśniający, nie poddawany refleksji, silnie zakorzeniony w mowie publicznej, charakter. Innym jeszcze celem niniejszego artykułu jest analiza wariantów dyskursywnego konstruowania przeszłości przez PiS oraz PO. Dane empiryczne oparte o teoretyczny dobór próby posłużyły jako ilustracja czterech dyskursywnych mechanizmów wykorzystania przeszłości: genealogicznych odniesień, upamiętnień, historycznego kontekstu i historycznych analogii.