SYSTEM OCHRONY UCHODŹCÓW A BEZPIECZEŃSTWO W POLSCE

Uchodźcy to specyficzna kategoria migrantów, którzy poszukują schronienia poza granicami swoich ojczyzn, ze względu na prześladowanie, agresję zewnętrzną, okupację czy obcą dominację. Historia zinstytucjonalizowania przyjmowania uchodźców w Polsce rozpoczyna się dopiero w 1990 r. Wówczas deportowano do Polski kilkusetosob-ową grupę obywateli Etiopii, Somalii, Libanu, Iraku i Syrii poszukujących azylu w Szwecji. Z powodu nasilającego się zjawiska uchodźstwa – 2 września 1991 r., Polska przystąpiła do Konwencji genewskiej z 1951 r. oraz Protokołu nowo-jorskiego z 1967 r. zobowiązując się tym samym do ochrony tej szczególnej kategorii migrantów. Do form ochrony międzynarodowej uregulowanych w polskim prawie wewnętrznym należą: status uchodźcy, udzielenie ochrony uz-upełniającej, udzielenie ochrony czasowej. Warto podkreślić, iż dostępny katalog form ochrony międzynarodowej ew-aluował na przestrzeni ostatnich kilkudziesięciu lat. Proces ten był związany przede wszystkim z polskim członkostwem w Unii Europejskiej. Natomiast wśród form ochrony krajowej wyróżnia się: azyl, zgodę na pobyt tolerowany, zgodę na pobyt ze względów humanitarnych. Instytucje ochrony krajowej są także rezultatem kilku nowelizacji prawa wewnętrznego. Charakteryzując międzynarodowy system ochrony uchodźców należy też pamiętać o bezpieczeństwie uchodźców, na które można spojrzeć z co najmniej dwóch perspektyw: po pierwsze, uchodźcy jako ofiary różnych działań i zagrożeń, a po drugie, uchodźcy jako potencjalni sprawcy zagrożeń. W tej części artykułu odniesiono się przede wszystkim do doświadczeń innych państw, gdyż Polska ma ich wciąż niewiele i jest postrzegana przez większość uchodźców jako kraj tranzytowy. Współcześnie rozwiązania prawne, które funkcjonują w naszym kraju nie odbiegają znacząco od podobnych rozwiązań wdrożonych w krajach Europy Zachodniej. Warto też podkreślić, że ważnym komponentem rozwijającego się wciąż systemu ochrony cudzoziemców w Polsce stało się bezpieczeństwo.