Glosa do wyroku Sądu Najwyższego Stanów Zjednoczonych z dnia 20 czerwca 2019 r. w sprawie American Legion v. American Humanist Association z 2019 r.

Glosowany wyrok dotyczy kwestii konstytucyjności obecności symboli religijnych na nieruchomościach publicznych. Sąd Najwyższy USA orzekł,  że około 10 metrowy krzyż łaciński wzniesiony blisko wiek temu celem upamiętnienia żołnierzy poległych w czasie I wojny światowej nie narusza zasady religijnej neutralności państwa wyrażonej w pierwszej poprawce do federalnej ustawy zasadniczej (Establishment Clause). Sąd prawidłowo rozstrzygnął, iż monument może pozostać w dotychczasowej lokalizacji ze względu na jego doniosłość historyczną i kulturową. Na uznanie zasługuje przyjęte przez Sąd inkluzywistyczne rozumienie zasady religijnej neutralności. W wyroku wskazano, iż usuwanie symboli religijnych w przestrzeni publicznej wiele osób mogłoby odebrać nie za działanie neutralne, ale za przejaw wrogości wobec religii. Autor podziela stanowisko Sądu odrzucające relewantność tzw. testu Lemona do oceny niniejszej sprawy i spraw analogicznych na rzecz zastosowania tzw. testu historii i tradycji. Zastrzeżenie budzi jednak objęcie przez Sąd domniemaniem konstytucyjności jedynie „wieloletnich” monumentów, symboli i praktyk.  Wydaje się, iż kryterium ich wieku nie powinno być decydującym czynnikiem w sądowej ocenie ich konstytucyjności. W końcu Sąd trafnie podkreślając pozareligijną wymowę i funkcję kontestowanego w sprawie krzyża, jednocześnie nie doszacował jego religijnego wymiaru. Nie ma potrzeby, aby eksponując kulturową i historyczną doniosłość krzyża - czy innego symbolu religijnego - w danym społeczeństwie, zarazem pomniejszać czy zbywać milczeniem jego głęboko chrześcijańską naturę. Rozstrzygnięcie o konstytucyjności krzyża na nieruchomości publicznej za cenę jego quasi dechrystianizacji w imię doktryny ceremonialnego deizmu byłoby nieuczciwe tak wobec wierzących jak i niewierzących.