Motyw światła i ciemności w mistyce Pseudo-Makarego

Artykuł przybliża tematykę światła oraz jego roli w rozwoju dyscypliny ascetycznej i mistyki wczesnochrześcijańskiej na podstawie analizy tekstów wybranych z duchowej kolekcji Pseudo-Makarego. Jego teologia światła wyraźnie nawiązuje do myśli Orygenesa; widoczne są też wpływy innych pisarzy kościelnych reprezentujących dziedzictwo zarówno greckiej tradycji aleksandryjskiej, jak i myśli syryjskiej. Teologiczne przesłanie Symeona z Mezopotamii należy odczytywać w kontekście pneumatologicznym. Fundamentalną prawdą jego duchowych homilii jest komunia w Duchu Świętym i przyjęcie Jego pełni. W koncepcji naszego Autora odzwierciedla się tradycja duchowa nazwana przez badaczy une mystique pneumatique. Dzięki homiliom makariańskim ta mistyka pneumatologiczna rozprzestrzeniła się w świecie greckim, a później bizantyjskim. Interesujące wątki apologetyczne pojawiają się na marginesie głównej tematyki i omawiane są bardzo oszczędnie w kontekście ogólnej polemiki z herezjami.