Padlina i sępy. Czy logion Q 17,37 jest biblijnym cytatem (illud dictum), przysłowiem (proverbium) czy znakiem (signum)? Analiza egzegetyczno-teologiczna

Artykuł proponuje szczegółową analizę syntaktyczno-semantyczną Mt 24,28 i Łk 17,37c w celu hipotetycznego odtworzenia semickiej (hebrajskiej i aramejskiej) frazy logionu Jezusa Q 17,37. Następnie zestawia trzy różne możliwości jego zrozumienia w kontekście kanonicznym NT, jako biblijny cytat/parafraza z Hi 39,30, jako przysłowie i jako znak. Zestawienie pozwala zrozumieć, że Q 17,37 pasuje wyjątkowo dobrze do swojego literackiego i teologicznego kontekstu w tych trzech znaczeniach, co z jednej strony wskazuje na jego dużą semantyczną i akomodacyjną elastyczność, z drugiej zaś utrudnia ustalenie jego pierwotnego znaczenia w źródle Q. Jednak autor artykułu uważa, że semicka fraza Q 17,37 z wielkim prawdopodobieństwem funkcjonowała zarówno w Q jak i w kanonicznym kontekście NT jako cytat/parafraza z Hi 39,30 lub jako znak (w taki sam sposób jak znak drzewa figowego w Mt 24,32-33; Łk 21,29-31), bardziej niż jako przysłowie. W ten sposób artykuł podważa klasyczną interpretację, jaka utrwaliła się we współczesnej egzegezie Mt 24,28; Łk 17,37c.