Analiza ryzyka rozpadu Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej – casus Szkocji

Celem opracowania jest analiza i próba oceny ryzyka rozpadu Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej w oparciu o najnowsze sondaże. Instytucja referendum oraz badania sondażowe opinii publicznej w zakresie dążeń niepodległościowych ukazały, że poparcie w badanym zakresie rozkłada się mniej więcej „pół na pół”. Jednakże trzeba podkreślić, iż opinia publiczna jest podatna na zmiany – nowe wydarzenia rozgrywające się na scenie politycznej i nieoczekiwane czynniki gospodarcze mogą znacząco zmienić rezultat badań. Wnioski z rozważań wskazują, że największy problem stanowi brak równoprawnej pozycji między organami centralnymi a regionalnymi, ale także kwestia silnego poczucia przynależności Szkotów do własnej grupy narodowej. Aż 84% ankietowanych Szkotów „bardzo mocno” identyfikuje się jako „Szkot”. Pomimo występowania przeszkód politycznych, prawno-organizacyjnych i gospodarczych wytrwałość, a także upór Szkotów w dążeniu do odzyskania suwerenności może stanowić największe zagrożenie. Zgoda Parlamentu Zjednoczonego Królestwa na przeprowadzenie referendum niepodległościowego w Szkocji może być pierwszym etapem prowadzącym do rozpadu Wielkiej Brytanii. Próby odzyskania niepodległości przez Szkocję są istotnym zagrożeniem dlatego, że godzą w sferę integralności Zjednoczonego Królestwa i wiążą się z impasem w wymiarze wewnętrznym. Brak wypracowanego porozumienia na linii „Szkocja – Anglia” bez wątpienia wpłynie na porządek wewnątrzustrojowy, ale również globalny. Pomimo, iż temat dezintegracji Zjednoczonego Królestwa został przyćmiony przez najgłębszą od ponad 300 lat recesję spowodowaną pandemią COVID-19, to ryzyko rozpadu jest w ciągu najbliższych lat prawdopodobne.