W poszukiwaniu pozamoralnych racji dla trafu prawnego

Artykuł dotyczy toczącej się w filozofii prawa dyskusji dotyczącej relacji trafu moralnego i trafu prawnego. Pojęcie "trafu moralnego" pojawiło się w literaturze filozoficznej w drugiej połowie XX w. w pracy Bernarda Williamsa pt. „Traf Moralny” oraz Thomasa Nagela pt. „Traf w życiu moralnym”. O ile istnienie trafu może być negowane na gruncie moralności, o tyle w prawie stanowi niezaprzeczalny fakt. Celem artykułu jest znalezienie uzasadnienia dla różnicowania odpowiedzialności karnej wobec sprawców o tym samym statusie moralnym, gdzie czynnikiem wpływającym na różnice w przypisywanej odpowiedzialności są wyłącznie pozostające poza kontrolą podmiotów konsekwencje ich działań. Artykuł stanowi próbę znalezienia pozamoralnych argumentów stanowiących racje dla trafu prawnego. Założono, że uzasadnienia należy szukać w celach jakie powinny zostać osiągnięte przy stosowaniu kary kryminalnej. Wnioski płynące z dokonanej analizy pozwalają wskazać, że wprowadzenie elementu trafu do oceny odpowiedzialności karnej jest zbieżne z przynajmniej niektórymi z analizowanych celów kary, lecz wobec innych jest obojętne lub wręcz pozostaje w sprzeczności. W związku z powyższym na końcu artykułu zaproponowano rozwiązanie pośrednie, za pomocą którego możliwe stałoby się łączenie pozytywnych i negatywnych skutków trafu prawnego.