Konotacje nazw barw w toponimii i hydronimii śląskiej (czarny, biały, zielony)

Kolory należą do podstawowych środków orientacji człowieka w świecie. Niosą informacjeo wartościach wyznawanych przez dane społeczeństwo, są wyrazem tożsamości jednostkoweji zbiorowej, wywołują różne skojarzenia i emocje, odzwierciedlają sposób postrzeganiaotaczającej rzeczywistości. Przedmiotem artykułu są nazwy geograficzne Śląska zawierająceelement kolorystyczny: czarny, biały i zielony – najbardziej charakterystyczne barwyŚląska. Badaniu zostały poddane zarówno nazwy genetycznie polskie, jak i niemieckie,gdyż historia Śląska i naturalna symbioza językowo-kulturowa pozwalają traktować jena równi. Badania nazw kolorów w obu językach nie wykazują też większych różnicw konotacjach i prototypach tych nazw. W pierwszej części artykułu wyjaśniono terminyzwiązane z tematem, jak barwa / kolor, konotacje. Następnie przedstawiono kolejno trzyelementy kolorystyczne, poczynając od etymologii tych wyrazów, poprzez ich konotacjewynikłe z ludowego postrzegania świata, wierzeń i tradycji, kończąc na analizie nazwgeograficznych zawierających te elementy. Złożenia, zrosty i zestawienia łączące przymiotnikiz rzeczownikami potwierdzają prototypowe wzorce bieli, zieleni i czerni, alewprowadzają też nowe, nieznane konotacje. Nazwy z elementem kolorystycznym tworząspecyficzny obraz Śląska jako krainy z jednej strony ciemnej, mrocznej i dzikiej, alez drugiej strony jasnej, czystej i pełnej życia.