Próba rozbicia wyznania Świadków Jehowy w 1950 roku na przykładzie województwa olsztyńskiego

Streszczenie: Praca stanowi kontynuację badań poświęconych działaniom władz politycznych i aparatu przymusu zmierzającym do likwidacji wyznania Świadków Jehowy na terenie Polskiw 1950 r. („Akcja J”). Skupiłem się w niej na opisie wydarzeń rozgrywających się na terenie województwa olsztyńskiego. Początkowe zatrzymania, dokonane w czerwcu 1950 r. na polecenie Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego objęły osoby sprawujące funkcje kierownicze w wyznaniu oraz mające kontakt z wcześniej aresztowanymi reprezentantami Rady Głównej Wyznania Świadków Jehowy w Polsce. Brutalnie prowadzone przesłuchania wymusiły na kilku osobach przyznanie się do szpiegostwa na rzecz Stanów Zjednoczonych Ameryki, co rozszerzyło krąg represjonowanych. Z kolei oddanie przez Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego wolnej ręki swoim wojewódzkim i powiatowym strukturom spowodowało, że pragnący wykazać się przed zwierznikami funkcjonariusze zaczęli aresztować znanych im Świadków Jehowy, tylko z powodu samej przynależności do wyznania. W sumie na terenie województwa, wśród liczącej ok. 1000 osób społeczności Świadków Jehowy aresztowano od czerwca do końca grudnia ponad 100 osób, wobec blisko 20 osób wszczęto postępowania sądowe. W artykule nie poruszam, także z uwagi na rozpiętość zagadnienia, kwestii następstw „Akcji J”: procesów, wyroków, rozmaitych decyzji administracyjnych, prób pozyskania współpracowników spośród zatrzymanych czy zmuszania ich do złożenia deklaracji o zerwaniu z wyznaniem.