Pastoral and political activity of bishop Jan Klemens Gołaszewski (1748–1820)

Erygowana po trzecim rozbiorze Polski diecezja wigierska istniała niespełna 20 lat (1799–1818). Jej pasterzami byli kolejno: bp Michał Franciszek Karpowicz i bp Jan Klemens Gołaszewski. Niestety, ich życie i dzieło oraz rola, jaką odegrali w dziejach Kościoła rzymskokatolickiego i naszej Ojczyzny, pozostają w dużej mierze mało znane. Na kształt artykułu niebagatelny wpływ wywarły kolejne etapy życia bp. Jana Klemensa Gołaszewskiego i sfery jego działalności ukazane na tle kontekstu społeczno-politycznego doby zaborów: pruskiego i rosyjskiego. Niniejszy artykuł wnosi wiele nowych, istotnych ustaleń dotyczących bp. J. Gołaszewskiego – biskupa wigierskiego i augustowskiego, czyli sejneńskiego oraz senatora Księstwa Warszawskiego i Królestwa Kongresowego. Prezentuje także egzemplifikacyjny obraz działalności duszpasterskiej i aktywności politycznej biskupów Kościoła rzymskokatolickiego u schyłku XVIII i w początkach XIX w. Wzbogaca dotychczasową wiedzę na temat niezwykle trudnych relacji Kościoła z pruskimi, rosyjskimi i francuskimi władzami. Niestabilna i bardzo dynamicznie zmieniająca się sytuacja po-lityczna przyniosła bp. J. Gołaszewskiemu wiele trudności i rozczarowań.