POVEZANOST SOCIJALNE KOMPETENTNOSTI DECE PREDŠKOLSKOG UZRASTA SA PRIHVATANJEM U GRUPI I ANTISOCIJALNIM PONAŠANJEM

Tokom prvih godina života dete uspostavlja različite socio-emocionalne odnose koji oblikuju njegov psiho-socijalni razvoj. Pored prihvatanja od strane članova porodice, u socijalizaciji deteta od posebnog značaja su odnosi i prihvaćenost od strane vršnjaka. Socijalno kompetentno dete koristi različite podsticaje iz okoline, kao i svoje lične veštine i interesovanja, za učestvovanje u zajednici kojoj pripada. Razvoj i učenje deteta značajno su otežani ukoliko podsticaji za interakcijom izostaju ili duže vreme bivaju ometani neadekvatnim ponašanjem deteta i/ili vršnjačkim neprihvatanjem. Sa namerom da se preventivno deluje, dizajnirano je istraživanje u pet pripremnih grupa jedne predškolske ustanove u Vojvodini. Cilj istraživanja bile su veze između socijane kompetentnosti dece (N=120) i prihvaćenosti u grupi vršnjaka, te njihove sklonosti ka antisocijalnom ponašanju. Nalazi dobijeni skaliranjem i sociometrijom pokazuju da se predškolci međusobno značajno razlikuju u prihvaćenosti, socijalnom i antisocijanom ponašanju, pri čemu je uspostavljena značajna pozitivna korelacija između socijalne kompetentnosti i broja godina provedenih u ustanovi, dok su devojčice procenjene kao prihvaćenije i kompetentnije. Primećena je i značajna negativna povezanost između odbijanja i socijalne kompetentnosti kod dečaka, te antisocijalnog ponašanja i procenjene kompetentnosti dece među predškolcima ukupno, bez obzira na pol. Ustanovljeno je da antisocijalno ponašanje nije značajnije povezano sa brojem godina provedenih u ustanovi. Omogućavanje podsticajnih uslova za jačanje socijalne kompetentnosti i rano identifikovanje dece kojoj je potrebna dodatna podrška za uspostavljanje i građenje odnosa sa vršnjacima temeljni su zadaci svih koji su u kontaktu sa decom predškolskog uzrasta, posebno onih koji deluju u okviru predškolskih ustanova.