Trudności wychowawcze w przypadku uczniów z niepełnosprawnością wzroku w szkołach ogólnodostępnych, integracyjnych i specjalnych

W artykule opisano trudności wychowawcze dotyczące uczniów z niepełnosprawnością wzroku z perspektywy pracujących z nimi nauczycieli w szkołach ogólnodostępnych, integracyjnych i specjalnych. W części teoretycznej poruszono aktualne problemy z kategorii wychowania w pedagogice specjalnej oraz przywołano potwierdzone badaniami zachowania problemowe uczniów niewidomych i słabowidzących. Część empiryczna to analiza wypowiedzi nauczycieli na temat trudności wychowawczych uczniów z niepełnosprawnością wzroku, które zostały skategoryzowane według typologii Norberta Haversa. W ostatniej części podjęto próbę wyjaśnienia częstszego występowania trudności wychowawczych wśród omawianej grupy uczniów w szkołach ogólnodostępnych i integracyjnych w porównaniu do dzieci ze szkół specjalnych. Wyróżniono trzy płaszczyzny eksplikatywne: brak równowagi między adaptacją a emancypacją w procesie wychowania, instrumentalizm rewalidacyjny, endo- i egzogenne uwarunkowania trudności wychowawczych.