Znaczenie intelektualnych i osobowościowych korelatów osiągnięć szkolnych

W artykule omówiono zagadnienie intelektualnych i osobowościowych uwarunkowań sukcesów szkolnych i wyników egzaminacyjnych. Analizie poddano argumenty na rzecz tezy, że zdolności poznawcze warunkują osiągnięcia szkolne. W efekcie podjętych rozważań sformułowano wniosek, że inteligencja stanowi potencjał, którego znaczenie zależy od etapu edukacyjnego – mocniej koreluje z osiągnięciami szkolnymi we wczesnych etapach kształcenia. Na wyższych poziomach edukacji istotniejszy jest nie sam poziom inteligencji ogólnej, lecz specyficzne zdolności poznawcze i ich dopasowanie do wymagań zadania. Co więcej, realizacja potencjału poznawczego w postaci wysokich wyników akademickich nie jest dana sama z siebie oraz wymaga pracy i wytrwałości. Zależy więc od czynników osobowościowych, w tym przede wszystkim od sumienności uwzględnionej w modelu tzw. Wielkiej Piątki.