Danil Harms, "Plava bilježnica br. 10" (Poetika absurda)

Prozna minijatura Daniila Harmsa “Plava bilježnica br. 10" (“Golubaja tetrad' No 10,” 1937) iz ciklusa Slučajevi (Slučai, 1933-1939) jedan je od onih apsurdističkih tekstova koji osporava/parodira sve ono što čini kanoniziranu književnost (fabularnost, “klasičnog” pripovjedača, cjelovito oblikovane karaktere, pjesnički jezik, patetičnost, moralizatorstvo, počavanje...) . Priča o “riđem čovjeku” transformira se u anti-priču o obezličenom, tj. nepostojećem čovjeku. Postupno groteskno raslojavanje “junaka” rezultira njegovom totalnom depersonalizacijom, svodi se na literarnu nulu. Pripadnik skupine “OBERIUTI” (koja djeluje krajem dvadesetih i tridesetih godina i vezana je uz Hljebnikovljevu tradiciju destrukcije književnih vrsta) svojom poetikom grotesknog apsurda narušava ustaljenu hijerarhiju literarnih normi, ali i normi byta (svagdana), odnosno “ravnotežu sredine“ (A.Flaker). Književno nasljeđe se prevrednuje; ono postaje materijal s kojim će se stupati u polemiku, ali i dijalog (groteskna tradicija Gogolja i Dostojevskog bitna je za grotesku avangarde). Bunt, antiestetizam, provokacija, dekonstrukcija, apsurd, alogičnost dešavanja, uz slamanje “optimalne projekcije”, vežu poetiku “OBERIUTA”/Harmsa s adekvatnim pojavama engleskog nonsense-fictiona, “dade” i evropskog nadrealizma.