Rozwój obszarów metropolitalnych w świetle transformacji samorządu terytorialnego w Polsce w latach 1990-2014

W artykule zaprezentowano, w podstawowym ujęciu, zagadnienia dotyczące organizacji i funkcjonowania obszarów metropolitalnych w Polsce na przestrzeni ostatnich 25 lat. W przekroju całego artykułu podjęto próbę wyznaczenia czynników, w wyniku których zachodził proces metropolizacji wielkich aglomeracji miejskich wraz z powiązanymi z nimi przestrzennie i instytucjonalnie ośrodkami zlokalizowanymi w granicach peryferyjnie osadzonego pierścienia. W pierwszej kolejności autor scharakteryzował transformację ustroju oraz najważniejsze aspekty zarówno wpływające, jak i stanowiące rezultat przemian społeczno-gospodarczych w Polsce po 1989 r., istotnych z punktu widzenia kształtowania się obszarów metropolitalnych. W odniesieniu do obszarów metropolitalnych został wskazany podstawowy zarys procesu metropolizacji, otoczenie prawno-organizacyjne ich tworzenia i funkcjonowania, a także postępujący wzrost znaczenia tych instytucji we współczesnym nowym podejściu do zarządzania w środowisku sieci współzależnych i kooperujących ze sobą podmiotów sektorów: publicznego, prywatnego i non profit. Jednocześnie w artykule zostały zaprezentowane przesłanki wynikające ze sformułowanej polityki rozwoju kraju, w ramach podstawowych dokumentów strategicznych (długo- i średniookresowa strategia rozwoju kraju, koncepcja przestrzennego zagospodarowania kraju oraz strategia rozwoju regionalnego kraju), do kreowania rozwoju i ewaluacji obszarów metropolitalnych w powiązaniu z nową perspektywą finansową ze środków budżetu Unii Europejskiej na lata 2014-2020. W artykule przeprowadzono również ogólną analizę zidentyfikowanych obszarów metropolitalnych w Polsce na podstawie polskiej statystyki (GUS) z wykorzystaniem dostępnych danych za okres 2010-2012. W rozważaniach autor skoncentrował się na zdefiniowaniu najistotniejszych postanowień wynikających z dotychczas zrealizowanej i planowanej polityki rządu w upowszechnianiu idei rozwoju regionalnego z udziałem zintegrowanych działań jednostek samorządu terytorialnego ze szczególnym uwzględnieniem roli obszarów metropolitalnych w świadczeniu usług i dostarczaniu produktów o charakterze użyteczności publicznej.