Dynamika „tworzenia-rynków” w szkolnictwie wyższym

W niniejszym artykule przedstawiamy wyniki badania tego, co wiele osób uznało za dobrze już opracowaną niszę, a mianowicie procesów i rezultatów czegoś, co najczęściej określa się mianem ‘urynkowienia’ sektora szkolnictwa wyższego. Podejmujemy tę kwestię w oparciu o przygotowane przez nas studium przypadku Newton University, w kontekście którego odsłaniamy gwałtowne rozpowszechnienie się wymiany rynkowej między administracyjnymi sekcjami  uniwersytetu i jego szerszym otoczeniem. Nasze podejście do procesu „tworzenia-rynku” rozwinięte zostało w dwóch (dialektycznie powiązanych ze sobą) krokach. Po pierwsze, rozpoznajemy zakres wymian rynkowych, wyłonionych w kontekście szerszych ideologicznych i politycznych przemian obszaru ładu instytucjonalnego szkolnictwa wyższego, których celem było uczynienie go bardziej konkurencyjnym wytwórcą wiedzy w skali globalnej, jak również sektorem usługowym. Po drugie, badamy sposoby, w jakie tworzenie rynków wymaga dużego nakładu mikro-pracy, takiej choćby jak zastosowanie szerokiego zakresu określonych ram czy narzędzi socjo-technicznych (Çalışkan, Callon 2009, 2010; Berndt, Boeckler 2012). Ujęte łącznie, wspomniane procesy tworzenia-rynku dokonują ponownego dopasowania i przekształcenia struktury, stosunków społecznych i podmiotowości w obrębie uniwersytetu i poza nim, w ten sposób z kolei konstytuując uniwersytet i sektor szkolnictwa wyższego w nowej formie.