„Epopeja jezuitów” w dawnej stolicy wezyrów. Gimnazjum w Trawniku

W artykule, w kontekscie uwarunkowań społeczno-politycznych, ukazano losy gimanzjum prowadzonego przez Towarzystwo Jezusowe w Trawniku. Czarna legenda zakonu powielajaca obraz niebezpiecznego wroga, który występuje przeciwko wierności ojczyźnie i zagraża jej państwowości, pojawiała się w II połowie XIX wieku w piśmiennictwie bułgarskich, chorwackich i serbskich autorów tego okresu. Poszukiwanie jej śladów w Bośni i Hercegowinie nie przyniosło rezultatów. Tutaj członkowie zakonu wpływali na proces edukacyjny społeczeństwa w gimnazjum założonym w 1882 roku w Trawniku, a tradycja dobrego poziomu nauczania w tej szkole zachowała się w pamięci współczesnych twórców wywodzacych się z Sarajewa jako powód do dumy.