Ortaokul Öğrencilerinin Etkin Yurttaşlık ve Hukuk Kuralları Kavramlarına Yönelik Metaforik Algılarının İncelenmesi

Arastirmanin amaci ortaokul ogrencilerinin “etkin yurttas” ve “hukuk kurallari” kavramlarina iliskin algilarini metaforlar araciligiyla ortaya cikarmaktir. Arastirmanin calisma grubunu, 2016--2017 egitim ogretim yilinda Istanbul’daki bir ortaokulun 7. Sinifinda egitim goren 129 ogrenci olusturmaktadir. Arastirmada nitel arastirma yontemleri kullanilmistir. Arastirma verileri, “Etkin Yurttas …… gibidir, cunku ……” ve “Hukuk kurallari …… gibidir, cunku ….” cumlelerini iceren bir form araciligiyla toplanmistir. Verilerin analizi ve yorumlanmasinda icerik analizi teknigi kullanilmistir. Arastirmanin sonuclarina gore; ogrenciler “etkin yurttaslik” kavramina yonelik 60 farkli metafor gelistirmis olup, bunlar “degerli ve yasam kaynagi, koruyucu ve mucadeleci, uretim ve calismanin kaynagi, yirtici ve guclu, rehber ve yol gosteren seklinde bes farkli kategoride adlandirilmistir. Ayni sekilde “hukuk kurallari” kavramina yonelik de 62 farkli metafor cikmis olup, bunlar da “koruyucu, yol gosteren, olaganustu guc kaynagi ve kahraman, hayat veren, adalet ve dengenin kaynagi” seklinde farkli bes kategoriye ayrilmistir. Etkin yurttaslik kavramina yonelik ogrencilerden en cok sirasiyla “Karinca, ari, inek, aslan, tavuk ve kartal” metaforlari gelistirilirken; hukuk kurallari kavramina yonelik ise, “baba, anne, Kur’an-i Kerim, agac, ogretmen, terazi, yara bandi” seklinde metaforlar on plana cikmistir. Etkin yurttaslik kavramina iliskin metaforlarin “uretim ve calismanin kaynagi” kategorisinde, hukuk kurallari kavraminin ise, “koruyucu” kategorisinde daha fazla yer aldigi gorulmustur. Dolayisiyla ortaokul ogrencileri etkin yurttasi ulkesi icin ureten calisan faydali olan bir birey olarak gorurken, hukuk kurallarini ise, insanlarin huzurlu ve saglikli bir ortamda yasamlarini surdurmeleri icin koruyucu bir rolde gordukleri seklinde bir sonuca ulasilmistir.