URMEVÎ'NİN TEZKİRE-İ HAZRET-İ BABA ADLI ESERİNDE HİLYE-İ ŞERÎF BÖLÜMÜ

Divan siiri geleneginde Hz. Peygamber’in dogumu, manevi yasam tarzi, sahsiyeti ve olumu uzerine bircok eser kaleme alinmistir. Onun hayati etrafinda meydana getirilen eserler ya mustakil olarak kaleme alinmis ya da yazar meydana getirdigi eserinin bir bolumunu bazi nazim sekilleri altinda, Hz. Peygamber’in vasiflarina veya mucizelerine ayirmistir. Turklerin Islamiyet’i kabul etmesi, hayatlarinin bircok alaninda oldugu gibi sanatlarinda ve ozellikle de edebiyatlarinda hem sekil hem de muhteva olarak bircok yeniligi de beraberinde getirmistir. Edebi bir tur olarak edebiyat tarihinde yerini alan hilye de bu yeniliklerden biridir. Islami edebiyatlarda ilk orneklerinin Arapca kaleme alindigi hilyelerde, Hz. Peygamber’in hâl ve tavirlari, mubarek vasiflari ifade edilir. Dolayisiyla, Turk-Islam kultur ve medeniyetinde, Peygamber aski diger turlerin yani sira hilye yoluyla da dile getirilmis; sair ve muellifler onun fiziki vasiflarini ifade eden manzum, mensur veya manzum-mensur karisik metinler kaleme almislardir. Bu durum, cok zengin muhtevaya sahip ve hepsi birbirinden farkli eserlerin kultur ve edebiyata renklilik, cesitlilik kazandirmasina vesile olmustur. Bu yazida, hilye turu ve hilyenin Turk edebiyatindaki yeri, tarihi gelisimi ve Turk edebiyatinda yazilmis belli basli hilyeler hakkinda bilgi verilecektir. Daha sonra muellifin hayati ve eserleri bahis konusu edilip, soz konusu hilyelerin sekil ve muhteva ozellikleri ve transkribe edilmis metni verilecektir.