Türkiye'nin Güney Kafkasya Politikası ve Gürcistan

Tarih boyunca birçok istilâlara uğramış, kavimlerin geçiş güzergâhı olmuş, çetin ve geçit vermez dağların coğrafyası Kafkasya; stratejik rolü ve jeopolitik konumu nedeniyle üzerinde sürekli mücadele verilen bir rekabet alanı olmuştur. Kafkasya; sırasıyla Selçuklular, Osmanlı İmparatorluğu ve Türkiye’nin; Rus İmparatorluğu, SSCB ve Rusya Federasyonu’nun; Şahlık dönemi İran’ın ve daha sonra İran İslâm Cumhuriyeti’nin güç mücadelesi verdiği bir bölgedir. Ancak bölge, zaman zaman kesintilerle birlikte, yaklaşık iki yüzyıl boyunca önce Rus İmparatorluğu’nun, sonra da SSCB’nin egemenliği altında kalmıştır. Gorbaçov’un, “açıklık” ve “yeniden yapılanma” politikaları gereğince, 1991 yılında, bir biri ardına bağımsızlıklarını ilân eden, Güney Kafkasya Cumhuriyetleri (Azerbaycan, Gürcistan ve Ermenistan) zamanla da Rusya Federasyonu’nun (RF) egemenliği altından çıkmaya başlamışlardır. 11 Eylül 2001 tarihinden itibaren, bölge dışı aktörlerin başta ABD ve AB olmak üzere Batılı ülkeleroyuna fiilen katılımlarıyla Kafkasya, paylaşılamayan bir pasta olmuştur. Günümüzde Rusya Federasyonu, güvenliği açısından bölgeye ayrı bir önem vermektedir. Rusya açısından Kafkasya, Orta Doğu’ya inerek bölgede nüfuzunu arttırmasını ve Karadeniz’e çıkış noktasında sıcak denizlere ulaşmasını sağlayacak stratejik bir üs olma niteliği taşımaktadır. Bununla birlikte Türkiye için Orta Asya’ya ulaşma, Orta Asya Türk cumhuriyetleri ile ilişkilerini sıkılaştırma ve enerji ve demir yolu taşımacılığında transit geçiş noktası haline gelme; Batı için Rusya üzerinde yeni bir baskı alanı oluşturma fırsatını yakalama ve Avrupa’nın enerji ithalatı alanında Rusya’ya olan bağlılığını bölge de yeni enerji hatları oluşturarak azaltma; Orta Asya’ da enerji üreten devletler için enerji ihracatında boru hattı çeşitliliği yakalayarak Rusya’ya olan bağlılığı azaltma açısından büyük önem arz etmektedir