Some Problems In Reading Of Folk Literarure Texts

Bayram DURBĐLMEZ* ÖZET Cönklerde / el yazması eserlerde yer alan halk edebiyatı ürünlerini okurken ve sözlü kültür geleneği içinde derlenen ürünleri yazıya aktarırken önemli sıkıntılarla karşılaşılmaktadır. Cönklerin genellikle fazla tahsili olmayan kişiler tarafından oluşturulmaları, bu yüzden de bu kaynaklarda yer alan metinlerin imlâsında birlik bulunmaması ciddî sıkıntılar doğurmaktadır. Cönklerin genel özelliklerinden kaynaklanan sıkıntılardan başka yaygın bir çevriyazı sisteminin bulunmayışı da sıkıntılara sebep olmaktadır. Türkiye’de, genel kabul gören, bir çevriyazı sisteminin olmayışı yüzünden OsmanlıTürk harflerinden Lâtin harflerine metin aktarırken farklı işaretler kullanıldığı görülür. Halk edebiyatı metinlerini okurken karşılaşılan sıkıntılar, OsmanlıTürk harfleriyle oluşturulmuş metinlerden başka , ağız derlemelerinin aktarıldıkları metinlerde ve çağdaş Türk lehçelerinde / şivelerinde Kiril harfleriyle yazılmış metinlerde de karşımıza çıkar. Bu çalışmada, halk edebiyatı kaynaklarının özelliklerinden doğan sıkıntılar yanında metni okuyanların donanım eksikliklerine ve metinlerin neşrinde genel kabul görecek bir çevriyazı sisteminin gerekliliğine araştırıcıların dikkatlerinin çekilmesi amaçlanmaktadır. Anahtar Sözcükler: halk edebiyatı, yazılı kültür, cönkler, metin okuma, metin neşri, çevriyazı, çevriyazı sistemi