An Evaluation of Similaries Siberian Tatar Turkish and Turkey Turkish Dialects

Tatar Turkish, one of the important branches of Kipchak dialectsof Turkish, is regarded as been separated into three branches: 1. Middledialect, 2. Western (Misher) dialect, 3. Eastern (West Siberia) dialect Siberian Tatars, known as Western Siberian Tatars, today, is scatteredaround Tumen, Baraba, Omsk region with their 300.000 population.Siberian Tatar dialects can also be considered as been separated intothere branches: 1. Tobol-Irtish Region dialects (Tumen, Tobol, Sazregion, Tevriz and Tara), 2. Baraba dialect, 3. Tom dialect.Siberian Tatar Turkish and Oguz Turkish have shown similaritiesin terms of vocabulary, phonetic and morphology. Scientists who hasstudied on Siberian Tatars such as D. G. Tumaseva, D. M. Nasilov,Abdulkadir Inan and Mustafa Oner, have emphasised that besidesKipchak, Karluk, Uigur Turkish, Oguz Turkish also has some impactson formation of Siberian Tatar dialects.In this study, the focus is Oguz Turkish (speically Turkey Turkishand its dialects) elements, seen in Siberian Tatar Turkish in terms ofphonetic, morphology and vocabulary. A number of words in SberianTatar Turkish such as arı ‘bee’, inek ‘cow’, bura/pura ‘here’, quça‘husband’, nene ‘grandmother’, tete ‘grandfather’ is given. Their place inTurkey Turkish dialects has been analysed and evaluations have beenconducted regarding the topic. Kıpçak grubu Türk lehçelerinin günümüzdeki önemli kollarındanbirini olusturan Tatar Türkçesi 1. Orta diyalekt, 2. Batı (Miser)diyalekti, 3. Doğu (Batı Sibirya) diyalekti olmak üzere baslıca üç ağızbölgesine ayrılmaktadır. Tatar dil biliminde daha çok Batı SibiryaTatarları olarak adlandırılan Sibirya Tatarları 300 bine yaklasannüfuslarıyla bugün Batı Sibirya’nın Tümen, Baraba, Omsk gibibölgelerinde oldukça büyük bir alanda dağınık olarak yasamaktadırlar.Sibirya Tatar ağızları da kendi içinde 1. Tobol-Đrtis Bölgesi ağızları(Tümen, Tobol, Saz yöresi, Tevriz ve Tara), 2. Baraba Ağzı, 3. Tom ağzıolmak üzere üçe ayrılmaktadır.Sibirya Tatar Türkçesi ses bilgisi, sekil bilgisi ve söz varlığıbakımından Oğuzca unsurlarla benzerlikler görülmektedir. SibiryaTatarları üzerine incelemeleri bulunan D. G. Tumaseva, D. M. Nasilov,Abdülkadir Đnan ve Mustafa Öner gibi bilim adamları, SibiryaTatarlarının dillerinin olusumunda Kıpçak, Karluk, Uygur dilözelliklerinin yanı sıra Oğuz unsurunun da katkısı olduğuna dikkatiçekmektedirler.Bu çalısmada Sibirya Tatar Türkçesinde görülen ses bilgisi, sekilbilgisi ve özellikle de söz varlığıyla ilgili Oğuzca (daha çok TürkiyeTürkçesi ve ağızları) unsurlar üzerinde durulmustur. Sibirya Tatarağızlarında görülen ve Oğuzca söz varlığının bilinen unsurlarından olan;arı “arı”, inek “inek”, bura/pura “bura, burası”, quça “koca, es”, nene“nine”, tete “dede” gibi pek çok kelime gösterilmis, bu kelimelerinTürkiye Türkçesinin hangi ağızlarında bulunduğuna yer verilmis vekonuyla ilgili bir değerlendirme yapılmıstır