On The Common Traits Of The Azerbaijan Turkish And The Eastern Anatolia Dialects

We call Oghuz Turkish spoken from Central Asia to Baghdad, the capital of the Abbasid Empire, since 11th century, as the Western Turkic. This period is divided into two branches in time. One of them is the Eastern Oghuz branch covering Eastern Anatolia and Azerbaijani and the other one is the Western Oghuz branch covering Ottoman field. The Eastern Oghuz branch covering Eastern Anatolia and Azerbaijani, and the Western Oghuz branch covering Ottoman field are represented by a single written language named as “Western Turkish” till 16thCentury. Azerbaijan and the Ottoman writing languages separated fromeach other in the 16th century as a result of the fact that the Azerbaijanterritory was dominated by Karakoyunlu and Akkoyunlu in the 15thCentury and Safavid Empire in the 16th century. For that reason,Western Turkic reaches the present day from the 16th century with twowriting languages including some phonetic and morphologic differences.Although the East Anatolian dialects have been in the Western Oghuzbranch, they still have the traits of the Eastern Oghuz branch in termsof phonetics and morphology.In studies of language products in the provinces of EasternAnatolia it is seen that the dialects of the region are in the domain ofAzerbaijan Turkish. So in this article, the studies of the dialects of theEastern Anatolia Region (Erzurum, Elazığ, Erzincan, Kars, Iğdır,Ardahan, Muş, Bitlis ve Van) are examined; and the phonetic andmorphological similarities of this studies with Azerbaijani Turkic areidentified. 11. yüzyıldan itibaren Orta Asya’dan Abbasi Devleti'nin başkenti Bağdat’a kadar olan bölgede konuşulan Oğuz Türkçesine Batı Türkçesi denilmektedir. Bu dönem zamanla iki kola ayrılmıştır. Bunlardan biri Azerbaycan ve Doğu Anadolu sahasını içine alan Doğu Oğuz kolu, diğeri Osmanlı sahasını içine alan Batı Oğuz koludur. Azerbaycan ve Doğu Anadolu sahasının içinde bulunduğu Doğu Oğuz kolu ile Osmanlı sahasının içinde bulunduğu Batı Oğuz kolu 16. yüzyıla kadar “Batı Türkçesi” adı altında tek yazı dili ile temsil edilmişlerdir. Azerbaycan topraklarının 15. yüzyılda Karakoyunlu ve Akkoyunluların; 16. yüzyılda da Safevî Devleti’nin egemenliğine girmesiyle Azerbaycan ve Osmanlı yazı dilleri 16. yüzyılda birbirinden ayrılmıştır. Bu nedenle Batı Türkçesi, aralarındaki bazı ses ve şekil bilgisine yönelik farklılıklarla 16. yüzyıldan günümüze iki yazı dili hâlinde ulaşır. Doğu Anadolu ağızları ise 16. yüzyıldan günümüze kadar Batı Oğuz kolu içinde bulunmasına rağmen ses ve şekil bilgisi açısından Doğu Oğuz kolunun özelliklerini günümüze değin bünyesinde taşımıştır.Doğu Anadolu illerinin dil ürünleri üzerine yapılan çalışmalarda bölge ağızlarının genelde Azerbaycan Türkçesinin etki alanı içinde olduğu görülür. Dolayısıyla bu makalede Doğu Anadolu Bölgesindeki illerin (Erzurum, Elazığ, Erzincan, Kars, Iğdır, Ardahan, Muş, Bitlis ve Van) ağız çalışmaları incelenmiş; bu çalışmaların ses ve şekil bilgisi açısından Azerbaycan Türkçesiyle benzerlik taşıyan unsurları tespit edilmiştir