The Effects of Celal Bayar and Former-Democratic Party Members on Turkish Political Life After the Coup of 27th May

Coup of 27th May 1960 was made against the Democratic Partygovernment. Other actors of the multi-party political life in Turkey,such as Republican Peoples Party and Republican Peasants’ NationParty were keeping its position, Democratic Party was officially bannedby the new regime. After the coup, 500 members of the party, includingex-prime ministers, ministers, parliamentarians and officials werearrested. A new court named Supreme Court of Justice wasestablished. After a year of prosecution process, Supreme Court ofJustice sentenced these members ranging from life imprisonment todeath penalty. The ex-president and the ministers who were sentencedto life imprisonment and death penalty were all pardoned after theheavy pressures of the Democratic Party electorates. The need for astabilization and the political anticipations of the new parties alsoplayed an important role on this decision. Some of them was freedbefore because of their health problems. After gaining their freedom,these politicians struggled for their political rights and fought to gettheir reestablishments. Although these politicians were all freed fromtheir penalties, they were also banned from any politicial activities, suchas membership to parties and participation in elections. They also werebanned from doing their previous jobs. At the end they got their rightsafter the reconciliation of the government and the opposition. With thenegative effects of 12th March 1971 and 12th September 1980 events,this process turned into a very harsh one. Former Democratic Partymembers at that time initiated to form their ex-party again. By doingthis they also wanted to establish the center-right policy again inTurkey. They were unsuccessful at this initiative because of the newand powerful parties of that time, most of which were founded by theex-Democrats, and their supporters from the young generations. In thisarticle, the struggle of the ex-Democrats will be evaluated. 27 Mayıs darbesi Demokrat Parti iktidarına karşı yapıldı. Çok partili hayatın diğer aktörleri olan Cumhuriyet Halk Partisi ve Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisi siyasi faaliyetlerine devam ederken, Demokrat Parti bu haktan mahrum edildi. Darbe sonrası içlerinde Başbakan, bakanlar, milletvekilleri, il ve ilçe yöneticileri olmak üzere yaklaşık 500 Demokrat Parti üyesi tutuklandı. Yüksek Adalet Divanı adında bir yüksek mahkeme oluşturuldu. Bu mahkeme bir yıl süren yargılama süreci sonrasında Demokrat Parti üyelerine ölüm cezası ve müebbet hapis de dahil çeşitli cezalar verdi. Ölüm cezasına ve müebbet hapse çarptırılmış eski DP’li Cumhurbaşkanı, bakan, milletvekili ve yönetici, eski Demokrat Parti tabanının zorlaması, memleketin normalleşme ihtiyacı ve aflarından siyasi rant bekleyen yeni ve eski partilerin çabaları sonucu birkaç yıl sonra ağır cezalarından affedildiler. Bazıları da sağlık sorunları nedeniyle daha önce salıverilmişti. Özgürlüklerine kavuştuktan sonra da bu defa kendileri siyasi haklarını, iade-i itibarlarını elde etme mücadelesi verdiler. Ölüm ve hapis cezalarından kurtulmalarına rağmen, siyasi partilere üye olma, milletvekili seçilme hakları ve hatta siyasette yer almadan önce sahip oldukları mesleklerini(örneğin doktorluk gibi) yapabilme hakları ellerinden alınmıştı. İktidar ve muhalefet partilerinin anlaşmaları sonucu çıkarılan siyasi aflarla önce mesleklerini yapabilme hakları, sonra siyasi haklarını elde ettiler. Araya 12 Mart ve 12 Eylül darbelerinin girmesiyle bu çok zorlu ve uzun bir süreçte gerçekleşti. Eski DP’liler siyasi haklarını elde etme yanında merkez sağı yeniden Demokrat Parti çatısı altında birleştirmeyi hedeflediler. Kendilerinden koparak kurulan yeni ve güçlü partilerin ve bunların yeni kuşak seçmenlerinin olması nedeniyle bu hedefleri istedikleri şekilde gerçekleşmedi. Bu makalede eski DP’lilerin bu mücadeleleri anlatılmaktadır