Determining the spotted kernel damage of true bugs (Hemiptera: Pentatomidae, Coreidae and Acanthosomatidae) on different hazelnut (Corylus avellana L.) cultivars

Hemiptera takiminin Pentatomidae, Coreidae ve Acanthosomatidae familyalarina bagli emici bocekler olarak adlandirilan bazi turler, Turkiye’ de bolgelere gore farklilik gostermek uzere findikta %10’un uzerinde “lekeli ic” seklinde zarara neden olmaktadirlar. Bu zarar ihracat esnasinda sikayetlere neden olmaktadir. Emici bocekler bu zararin yani sira sarikaramuk, karakaramuk, ici gelismemis ve sekilsiz ic gibi zararlara da neden olmaktadirlar. Findik uretim alanlarinda gerek yogunluk gerekse yayginlik bakimindan lekeli ice neden olan en onemli zararli Palomena prasina’dir. Bu calismada, P. prasina basta olmak uzere diger emici boceklerin, yaygin olarak yetistirilen findik cesitlerinde (Cakildak, Fosa, Karafindik, Mincane, Palaz, Sivri ve Tombul) olusturdugu zarar oranlari arastirilmistir. Calisma, 2010-2011 yillari arasinda Duzce, Giresun, Ordu, Sakarya, Samsun ve Trabzon illerindeki findik uretim alanlarinda yurutulmustur. Bu illerden 2010 yilinda 19 ilcede, 2011 yilinda ise 17 ilcede 76 farkli bahceden ornek alinmis ve toplamda 41614 adet meyve kontrol edilmistir. Calismada emici boceklerin en onemli zarari olan lekeli ic ana hedef olarak alinmis ve bunun yaninda diger zarar oranlari da belirlenmistir. Lekeli ic zarar orani ilk yil en fazla Fosa cesidinde (%9.24) tespit edilmis ve bunu Sivri (%8.38), Mincane (%7.64), Tombul (%5.82), Palaz (%5.26), Karafindik (%5.24) ve Cakildak (%5.01) cesitleri izlemistir. Ikinci yilda ise yine en fazla lekeli ic zarar orani Fosa cesidinde (%11.68) belirlenmis ve bunu Mincane (%8.24), Tombul (%6.67), Cakildak (%6.49), Sivri (%5.60), Palaz (%5.56) ve Karafindik (%5.20) cesitleri takip etmistir. Yapilan analiz sonucunda, findik cesitleri arasinda belirlenen lekeli ic zarar orani farkliliginin istatistiki olarak onemli olmadigi tespit edilmistir(P>0.05; P=0.907).