Audit Research Summaries

Ook deze maand presenteren wij weer enkele “Auditing Research Summaries” uit de database van de American Accounting Association (www.auditingresearchsummaries.org). De eerste samenvatting betreft een onderzoek van Brazel, Jones en Pravitt (2014) naar het gebruik van niet-financiële informatie (NFI) bij cijferanalyse in de jaarrekeningcontrole. Zij onderzoeken wat de effecten zijn van het frauderisico en van een expliciete prikkel om van de beschikbare niet-financiële informatie gebruik te maken. De resultaten duiden erop dat NFI dikwijls niet bij het uitvoeren van cijferanalyse wordt betrokken. Zelfs niet als deze informatie op een verhoogd frauderisico duidt. De onderzoekers stellen dat slechts een simpele hint, dat NFI wel degelijk gebruik kan worden, leidt tot gebruik van NFI en een meer kritische houding. De volgende samenvatting betreft een Amerikaans onderzoek van Kaplan en Williams (2013) naar de vraag of een verplicht toelichtende paragraaf in geval van ernstige onzekerheid omtrent de continuïteit een bescherming biedt tegen claims. De literatuur suggereert dat accountants terughoudend zijn met het afgeven van een dergelijke verklaring (een zogenaamde going concern opinion) onder andere omdat een ‘self fulling prophecy’ wordt verondersteld en de klant mogelijk op zoek zal gaan naar een andere accountant. De uitkomsten van dit onderzoek bieden echter een stimulans om een dergelijke verklaring weldegelijk af te geven. Gesuggereerd wordt namelijk dat de kans dat beleggers een rechtszaak tegen de accountant aanspannen significant lager is in het geval een going concern opinion is afgegeven vanwege een ernstige onzekerheid omtrent de continuïteit. De derde samenvatting betreft een studie van Agoglia et al. (2010). Zij zijn nagegaan hoe zowel het risico op een materiële afwijking als de ervaren werkdruk, de aanpak van reviewers van controledossiers beïnvloedt. Uit het onderzoek blijkt dat respondenten van mening zijn dat persoonlijk contact (in-person) in het reviewproces meer effectief is. Respondenten vinden interactie die alleen elektronisch plaatsvindt, doelmatiger. Zowel de hoogte van het risico op een materiële fout als de hoogte van de werkdruk hebben invloed op de aanpak die wordt gekozen. Interessant is de bevinding dat een hoog risico op een materiële fout het effect van hoge werkdruk vrijwel teniet doet. De onderzoekers concluderen dat reviewers in geval het risico op een materiële fout hoog is, de effectiviteit belangrijker vinden dan doelmatigheid, en kiezen voor persoonlijk contact in plaats van dossiers elektronisch te reviewen. In het vierde onderzoek van Chen et al. (2017) wordt nagegaan in hoeverre de ondernemingsstrategie invloed heeft op de besluitvorming rondom materiële leemten in de interne beheersing en continuïteitvraagstukken. Strategie wordt hiertoe onderscheiden in een ‘prospector’en een ‘defender’-benadering. De eerste vindt zijn basis in innovatie en brengt zowel een relatief hoog risico als volatiliteit met zich mee zodat het moeilijk is de toekomstige uitkomsten te voorspellen. Een ‘defender’-strategie legt daarentegen nadruk op kostenbesparing zoals investeren in autormatisering van productieen distributieprocessen. Uit het onderzoek blijkt dat accountants eerder een type II-fout maken (ten onrechte geen ‘going concern’ verklaring afgeven) in geval van een ‘prospector’-strategie. Zij zijn dus minder succesvol in het voorspellen van faillissementen voor ondernemingen met deze strategie. De laatste samenvatting betreft een experiment uitgevoerd door Early et al. (2008) naar de invloed die management heeft op de besluitvorming van accountants. Hiertoe is gekeken naar de invloed dat een standpunt van het management inzake materiële leemten in de interne beheersing heeft op de besluitvorming van de accountant. Het onderzoek impliceert dat het vooraf beschikbaar zijn van het standpunt van het management, de classificatie van de leemten in de interne beheersing door de accountant beïnvloedt. De auteurs noemen dit fenomeen “knowledge bias”. De besluitvorming van accountants wordt minder beïnvloed ingeval management spreekt van ernstige leemten (material weaknesses) dan ingeval van minder ernstige leemten (significant deficiencies). Relevant voor de praktijk is de constatering dat de “know-