Process mining-technieken voor internecontroletesten - mogelijkheden nu en in de toekomst

1 Inleiding De technologische verandering die kenmerkend is voor het huidige datatijdperk, heeft gevolgen voor quasi alle bedrijfssectoren en bedrijfsmodellen. Waar er voorheen de industriële revolutie was, met de komst van de machines, staat er nu een nieuwe revolutie voor de deur. Een impact van zulke orde van grootte beïnvloedt logischerwijze ook het beroep van accountants. Zowel in academische literatuur als in de praktijk en bij regelgevende organen wordt dan ook het onderwerp van data-analyse en accounting geagendeerd. Verschillende termen worden hiervoor gebruikt, zoals data analytics in auditing, audit analytics, continuous auditing, accounting en big data. Allen komen ze neer op de overkoepelende onderzoeksvragen: “Op welke manier kunnen informatiesystemen de accountant ondersteunen in haar huidige takenpakket?” en “Welke taken zou een informatiesysteem eventueel kunnen overnemen en wat zullen daar de gevolgen van zijn?” In de wetenschappelijke literatuur is de opkomst van dit onderwerp reeds enkele jaren aanwezig. Dit vertaalt zich onder andere in een verschuiving in de categorie van tijdschriften dat onderzoek rond dit topic publiceert. Waar de combinatie van het accountingberoep en informatiesystemen voorheen ‘voorbehouden’ was voor Accounting Information Systems-tijdschriften (Borthick, 2012; Titera, 2013; Dowling & Leech, 2007), publiceren nu ook meer algemene accountingen audit-tijdschriften onderzoek in dit gebied (Jans et al., 2014; Kogan et al., 2014; Vasarhelyi et al., 2015). Naast een merkbare beweging in de wetenschappelijke literatuur richten ook beroepsorganisaties en regelgevende organen hun pijlen op deze revolutie. Zo hebben het American Institute for Certified Public Accountants (AICPA), CPA Canada en Rutgers Business School in december 2015 een gemeenschappelijk Data Analytics Research initiatief, RADAR, gelanceerd. Een klein jaar later publiceerde de International Auditing and Assurance Standards Board haar eerste rapport van een nieuwe werkgroep rond het gebruik van technologie binnen audit, met een focus op dataProcess mining-technieken voor internecontroletesten – mogelijkheden nu en in de toekomst