De status van geïntegreerde verslagggeving bij organisaties: wat zijn de succes- en faalfactoren?

1 Inleiding Het einde van de twintigste eeuw en het begin van de 21e eeuw zijn gekenmerkt door een toenemende globalisering, die gepaard is gegaan met verschuivende maatschappelijke ontwikkelingen en sociaal-economische veranderingen (Wallage, 2011). De opkomst van veel grote multinationale organisaties, een groeiende complexiteit van de bedrijfsomgeving, (inter)nationale wetgeving en productieketens zijn hier slechts enkele voorbeelden van. Deze ontwikkeling heeft de verwachtingen die de maatschappij van organisaties heeft beïnvloed. De globalisering leidt tegelijkertijd tot het ontstaan van ethische, economische, sociale en milieuvraagstukken. Stakeholders willen graag inzicht in de wijze waarop de organisatie hiermee omgaat. Geïsoleerde financiële verslaggeving voldoet niet meer aan de informatiebehoefte van belanghebbenden (Cheng et al., 2014; Kamp-Roelands, 2011; Wallage, 2011). Zij hebben behoefte aan financiële informatie, niet-financiële informatie en inzicht in de manier waarop deze aspecten elkaar beïnvloeden en met elkaar samenhangen. Deze verschuiving in informatiebehoefte heeft geleid tot nieuwe vormen van niet-financiële verslaggeving. Integrated Reporting (IR) is een nieuwe vorm van niet-financiële verslaggeving die steeds meer aandacht krijgt van organisaties, academici en stakeholders. Diverse Nederlandse beursgenoteerde organisaties, zoals Akzo Nobel, DSM, TNT, PostNL, Unilever en Philips, hebben het concept IR al opgepikt. Deze organisaties proberen door middel van IR inzicht te geven in de maatschappelijke betekenis van hun organisatie (Kamp-Roelands, 2011). Hoe organisaties het beste vorm kunnen geven aan het concept IR is nog niet volledig uitgekristalliseerd. De implementatie van IR bij organisaties, en het proces dat daaraan vooraf gaat, verloopt nog moeizaam (NEMACC, 2013). Er is weinig bekend over de motivaties van organisaties om met IR aan de slag te gaan en over de vooren nadelen van IR voor organisaties. De academische literatuur rondom IR is beperkt. Empirisch onderzoek over de consequenties van IR ontbreekt vooralsnog. Deze bijdrage schetst een duidelijk beeld van de huidige Nederlandse situatie en helpt zodoende om de determinanten van IR in kaart te brengen. Wat motiveert organisaties om IR te implementeren? Kunnen organisaties profiteren van IR en zo ja, hoe? Wat kunnen AIB’s in dit hele proces betekenen? Door middel van een enquête onder AIB’s hebben de Erasmus School of Economics (ESE), EY, de Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants (NBA) en NEMACC (dat is het kenniscentrum van de NBA en de Erasmus Universiteit Rotterdam), onderzocht wat de huidige praktijk van IR is. AIB’s zijn veelal werkzaam in een financiële functie in een organisatie, waardoor zij als procesbegeleider kunnen optreden in het IR-proces. Deze enquête is een eerste stap om informatie over de motivaties en consequenties van IR te verzamelen. De resultaten geven een beeld over de huidige stand van zaken en waardevolle inzichten omtrent IR bij organisaties. AIB’s uit zowel het MKB als uit grote organisaties hebben deelgenomen aan de enquête. In de analyse is geen onderscheid gemaakt tussen MKB en De status van geïntegreerde verslaggeving bij organisaties: wat zijn de succesen faalfactoren?