Wat is eigenlijk risicoanalyse in de accountantscontrole?

Risicoanalyse in de accountantscontrole is in de afgelopen tien jaar nauwelijks nog expliciet geworden. Dat blijkt bijvoorbeeld uit de literatuur op de lijst voor de Leer van de Accountantscontrole (Knechel, 2001). De ratio van risicoanalyse in de controle zoals die onder meer door Anthony Steele (1992) is beschreven, is na 1992 nog enkele malen vrij krachtig naar voren gebracht, maar is daarna in de vakliteratuur en de regelgeving tot niet meer dan een aantal impliciete regels geworden. Volgens Steele heeft de risicoanalyse in de accountantscontrole een hoeveelheid wiskunde en statistiek nodig om die risicoanalyse beter te kunnen toepassen en verder te ontwikkelen. Daarvoor is ondersteuning met computers nodig. Inmiddels zijn de mogelijkheden om computers in de controle te gebruiken fors toegenomen, maar de ontwikkeling van risicoanalyse lijkt de afgelopen jaren te hebben stilgestaan. Dat is reden genoeg om te laten zien wat de ontwikkeling van risicoanalyse in de accountantscontrole is geweest en om te zien welke rol de Bayesiaanse statistiek, zeg maar de wiskunde die Steele propageerde, speelt. Een aantal Nederlandse schrijvers – bijvoorbeeld Mooijekind (1991), Schilder (1991) en Diekman (1995) – probeerden in hun schrijven wiskunde weg te houden van risicoanalyse. In 1996 hebben Van Batenburg en Dassen (1996) en Kloosterman (1996) in De Accountant een poging gedaan om een model van de gegevensgerichte controle, gebaseerd op Bayesiaanse statistiek, weer te geven.