Corruptie in ontwikkelings landen

h Begrippen als corruptie en ontwikkelingslanden mogen niet zonder meer in eikaars verlengde genoemd worden. Dit wordt weer eens bevestigd in een willekeurig gekozen nummer van het NRC/ Handelsblad van 25 juli 1994. Op de eerste pagina staat dat ‘de Milanese justitie arrestatiebevelen heeft uitgevaardigd tegen twee top-functionarissen van de Fininvestgroep van de Italiaanse premier Silvio Berlusconi en 21 anderen, verdacht van corruptie in belastingzaken’. Pagina 4 meldt een machtsgreep in Gambia door militairen die ‘de corruptie willen aanpakken en de democratie in Gambia willen herstellen’; voorts dat ‘Mobutu gezien wordt als de ‘chief’ van een nieuwe regering die de corruptie en de anarchie in het land wil aanpakken’, terwijl hetzelfde bericht doorgaat met de constatering: ‘in Kinshasa wordt gefluisterd dat Mobutu door corruptie een privé-vermogen zou hebben opgebouwd ten bedrage van de buitenlandse schuld van Zaïre, die tot vele miljarden dollars is opgelopen’; een kerngeleerde die Saoudi-Arabië is ontvlucht en asiel heeft aangevraagd in de Verenig de Staten geeft als motief ‘schendingen van de mensenrechten in Saoudi-Arabië en de corruptie in zijn land’. Italië komt nog eens aan bod met het bericht: ‘farmacie-concern Menarini zegt Italië de wacht aan’, het concern wil zijn produktie verplaat sen naar Duitsland. De burgemeester van Florence, waar de belangrijkste fabriek van Menarini staat, ziet het besluit als ‘een gevolg van tangentopoli' , waarna de NRC vervolgt met ‘zoals de verzamelde smeergeldschandalen worden genoemd. De farma ceutische industrie heeft miljoenen guldens aan steekpenningen betaald om de prijs van medicijnen hoog te houden of, vaker, om medicijnen toegelaten te krijgen die in andere landen zijn afgewezen als onnodig, niet effectief of een enkele keer zelfs schadelijk’. (Wat heeft het concern dan in Duits land te zoeken? Denkt het daar de vroegere Itali aanse omstandigheden terug te vinden?). Het vervolg van dit artikel liegt er ook niet om. ‘De farmaceutische industrie heeft genoeg van de incompetentie op het ministerie van gezondheid’, aldus een manager uit deze sector. ‘In het verleden werden al die problemen op het ministerie nog wel getolereerd, omdat veel bedrijven dankzij hun steekpenningen gigantische winsten hebben ge maakt. Nu kan dat niet meer en wordt ook de werkwijze van het ministerie onaanvaardbaar’. Ten slotte, uit een recensie over een TV-optreden van Frans Swarttouw, citeer ik: ‘Hij heeft altijd wel iets bijzonders te vertellen. Zoals gisteravond bijvoor beeld de constatering dat het betalen van smeergel den en steekpenningen bij grote ondernemingen in Nederland meer en meer gemeengoed dreigt te worden. Uiteraard niet bij de bedrijven waar Swarttouw zelf nog actief is. Die zijn daar in zijn optiek wat te kleinschalig voor.’