EEN ANDERE BEDRIJFSECONOMIE?

1. Inleiding Dit artikel beoogt een kritische evaluatie te zijn van de ideeën over de ontwik keling van de bedrijfseconomie, zoals die door Prof. dr A. Bosman zijn neer gelegd in zijn monografie Een Metatheorie over het Gedrag van Organisaties (Leiden: Stenfert Kroese, 197 7).') Bosman tracht in dit boek „de nieuwe ontwikkelingen in de bedrijfseconomie methodologisch te funderen” (p. VII). En aangezien over de fundamenten van dit vak niet zo dikwijls wordt gepubliceerd, verdient het boek naar onze mening de gedegen aandacht van de bedrijfseconomen.* 2) De belangrijkste conclusie van de Metatheorie is dat er een „andere” be drijfseconomie moet worden ontworpen, omdat de traditionele bedrijfsecono mie zodanig fundamentele mankementen heeft, dat reparatie geen zin (meer) heeft. Die mankementen kunnen als volgt worden samengevat. 1. De validatie van modellen wordt verwaarloosd, zodat deze dikwijls onbruik baar zijn vanwege een gebrek aan overeenkomst met de werkelijkheid. 2. Er is onvoldoende aandacht voor de planning als middel voor de besluit vorming. 3. De traditionele theorie beschouwt de structuur van het beslissingsproces als gegeven, terwijl deze structuur juist als oplossing uit de theorie zou moeten volgen. Bosman laat zien dat deze tekortkomingen rechtstreeks voortvloeien uit een aantal opvattingen of uitgangspunten die tezamen de kern van de traditionele bedrijfseconomie vormen; namelijk die inzake de onbegrensd rationele besluit vorming, de voorkeur voor een inductieve methode (maar dan wel onder toe passing van standaardisatie), en de holistische conceptie van de organisatie. Het uiteindelijke gevolg van deze uitgangspunten is, volgens Bosman, dat de bedrijfseconomie haar hoofdtaak, t.w. het verbeteren van het besluitvormingsproces, slecht vervult. Naast het formuleren van deze kritiek op de bestaande theorie doet Bosman een poging tot het ontwerpen van een „andere” bedrijfseconomie. Gelet op de door