BALANSWAARDERING EN WINSTBEPALING OP BASIS VAN „CURRENT CASH EQUIVALENTS”

Par. 1 Inleiding Enkele jaren geleden heeft de Australische hoogleraar Chambers een balanswaarderingsen winstbepalingssysteem voorgesteld dat sindsdien in de Angelsaksische literatuur zulks in tegenstelling tot de Nederlandse uitvoerig in discussie is geweest. Bedoeld systeem, dat aanvankelijk geen speciale naam had meegekregen, wordt tegenwoordig door Chambers aangeduid als “Continuously Contemporary Accounting”. De belangrijkste kenmerken er van zijn: 1 De balanswaardering vindt plaats op basis van verkoopmarktprijzen. 2 Als winst wordt beschouwd de vermogenstoeneming, die uitgaat boven het voor veranderingen in het algemene prijsniveau gecorrigeerde beginvermogen. Zijn meest volledige presentatie vinden Chambers opvattingen in zijn in 1966 gepubliceerde boek „Accounting, Evaluation and Economie Behavior”. Dit boek wordt, hoewel het veel kritiek heeft uitgelokt, praktisch door iedereen die er aandacht aan gewijd heeft beschouwd als een belangrijke bijdrage tot de ontwikkeling van de „accounting”. Men zou de verschillende vernieuwingsstromingen die de winstbepalingsliteratuur in de Angelsaksische landen beheersen, met Mathews (18, p. 510)1 ) als volgt kunnen rubriceren: a. ,,a generalized purchasing power approach Daartoe moeten worden gerekend die voorstellen waarbij met behulp van algemene indexcijfers correcties worden aangebracht op in historische cijfers bijgehouden administraties. b. ,,a current value approach”. Daarbij gaat het om voorstellen die zich uitsluitend of grotendeels bezighouden met „current values”, waarin dan ook de administratie wordt gevoerd. c. ,,a relative price change approach”. Deze laatste benadering vormt als het ware een combinatie van de twee voorgaande. Hier komt niet de vraag aan de orde of de aandacht primair moet worden gericht op de ontwikkeling van het algemene prijsniveau dan wel op de ontwikkeling van de specifieke prijzen. Er wordt gestreefd naar het ontwikkelen van systemen waarbij beide prijsbewegingen in aanmerking worden genomen. Chambers’ voorstellen behoren tot deze laatste categorie. Voor wat de specifieke prijzen betreft richt hij daarbij het oog op de „net realizable value”. Dat betekent een bepaalde keuze uit verschillende denkbare specifieke prijzen.