DE FUNCTIE VAN DE VARIABELE KOSTENCALCULATIE IN EEN MANAGEMENT INFORMATION SYSTEM

1 Inleiding De laatste jaren zien we in de literatuur een duidelijke accentuering van begrippen als bestuurlijke inform atie, responsibility accounting, management accounting en management inform ation system (MIS). Het denken in deze richting w ordt mede gestimuleerd door de zich in het bedrijfsleven voordoende schaalvergroting, w aardoor de organisatorische problem atiek en daarmede de ,,contro l”-functie van de leiding meer centraal kom t te staan. Over de relevantie van een goed financieel inform atiesysteem is geen meningsverschil mogelijk. De weg waarlangs hiertoe gekomen m oet worden is echter geplaveid m et divergerende meningen. De mogelijkheden van een integrale versus een marginale kostenbenadering staan hier tegenover elkaar, waarbij opgem erkt kan worden, dat van oudsher, zowel in theorie als in de praktijk, de integrale gedachte meer de nadruk heeft gekregen. In 1971 verscheen in dit blad van de hand van Drs. J. A. M. Theeuwes een artikel genaamd ,,De resultatenanalyse in een besturingsinform atiesysteem ” , waarin op duidelijke wijze een evaluatie werd verricht van de hier te lande meest gangbare m ethoden van resultatenanalyse1 ). Alle genoemde m ethoden richten zich op de splitsing tussen bestedings-, efficiencyen bezettingsresultaten, daarbij uitgaand van het principe van de integrale kostprijscalculatie gebaseerd op een normale en verwachte bezetting. Nog afgezien van het feit, dat de tien behandelde analysem ethoden in verband m et hun rekenkundige com plexiteit door het veelal niet adm inistra tief geschoolde management als boekhoudkundige acrobatiek kunnen wor den ervaren, m oet ju ist ten aanzien van dit probleem terrein naar onze mening gesteld worden dat toepassing van de integrale kostengedachte een miskenning is van het besluitvormingsproces binnen de onderneming op korte termijn. De variabele kostencalculatie biedt hier duidelijk voordelen. De rol van de variabele kostencalculatie o f wel „direct costing” bij de opbouw van een MIS, althans voor w at be treft de interne financiële verslag geving op korte termijn, is nog te weinig belicht2 ). In dit artikel zal getracht worden bestaande lacunes verder op te vullen. Daarbij zal worden uitgegaan van de conceptie van de industriële onder neming.