DE NIEUWE DEELNEMINGSVRIJSTELLING

Bij de belastingheffing van lichamen heeft in Nederland vanouds, in de een of andere vorm, een vrijstelling gegolden voor winst afkomstig van dochterlichamen. Die deelnemingsvrijstelling heeft volgens Christiaanse') in de binnenlandse verhouding de strekking dubbele heffing van belasting in de sfeer der lichamen te voorkomen, en dient in de buitenlandse verhouding tot het voorkomen van internationale dubbele belasting1 2). De feitelijke beteke nis van de vrijstelling is groot. Christiaanse, blz. 85 vv, vermeldt cijfers over 1958: van de door vermogensvergelijking bepaalde winst van n.v.’s met een gestort kapitaal boven ƒ 100.000 was niet minder dan 41,8% vrijgesteld als winst uit deelnemingen3). Doel van deze bijdrage is het geven van een beschrijving van de regeling van deze belangrijke vrijstelling in de Wet op de Vennootschapsbelasting 1969 (de wet). Daarbij zal ik vergelijkingen maken met de regeling zoals die was onder het Besluit op de Vennootschapsbelasting 1942 (het Besluit). Gemakshalve gebruik ik het woord „deelneming” ook wel voor het lidmaat schap van een coöperatieve vereniging, dat door de wet met een deelneming op één lijn wordt gesteld. Het deelnemende lichaam noem ik „moeder”, het lichaam waarin deelgenomen wordt „dochter”, ook als de deelneming slechts een gering percentage van de dochter betreft. Achtereenvolgens komen de volgende onderwerpen aan de orde: (1) de moeder; (2) de binnenlandse dochter; (3) de buitenlandse dochter; (4) de verhouding tussen moeder en dochter; (5) de omvang van de vrijstelling; (6) aftrekbaar verlies bij liquidatie van de dochter; (7) met de deelneming verband houdende kosten; (8) geld leningen aan dochters; (9) de fiscale eenheid en (10) het buitenlands filiaal.