LITERATUUR WEERSTANDSVERMOGEN EN OPTIMALE FINANCIËLE STRUCTUUR BIJ TÖNDURY-GSELL

D e optimale financiële structuur vorm t een compromis tussen elasticiteit, w eerstandsverm ogen en rendabiliteit. Daarom is het financieringsvraagstuk niet terug te brengen to t de betrekkelijk eenvoudige categoriën van m axi malisatie (van elasticiteit, of van w eerstandsverm ogen of van rendabiliteit) en van minimalisatie (van kosten). H et gaat om de optim ale verhouding tussen de drie in het compromis begrepen factoren, en deze optimale ver houding verschilt naar plaats, naar tijd en naar persoonlijk inzicht. Iedere poging om to t een universele quantitatieve oplossing van het financierings vraagstuk te geraken is daarom bij voorbaat to t mislukking gedoemd. Intussen is kennis nem en van zulk een poging allerm inst verspilde tijd; dikwijls leert men van m islukkingen het meest. D oor de kram pachtige pogingen gade te slaan om te quantificeren w at niet voor quantificatie vatbaar is, krijgt men soms een verhelderend beeld van qualitatieve sam en hangen. H et is op grond hiervan, dat wij in dit opstel de aandacht vragen voor T öndury-G sell’s F inanzierungen l ); een boek, d a t overigens weinig a ttrac tief is vanwege de buitengew oon slordige opzet. D it boek is een „naslag w erk” in die zin, dat men op bijkans iedere bladzijde middels voetnoten naar een andere bladzijde w ord t verwezen, die de lezer wederom elders verwijst. V o lg t men deze directieven getrouw , dan valt op, hoe dikwijls de form uleringen tegenstrijdig zijn, of plotseling een geheel ander accent dragen. D it alles m aakt het doorw erken practisch tot een reconstrueren van het boek, w aartoe niet ieder de tijd en de lust zal hebben en w aarvan de resultaten het moeizame leg-puzzle w erk slechts zelden lonen. D e w eer gave van G sell’s inzichten moet daarom een uitgesproken synthetisch ka rakter dragen, en het zal geen enkele lezer moeilijk vallen om tegen vele van de in deze w eergave opgenom en thesen een of meer antithesen, die óók bij Gsell staan, te stellen. Toch verdenke men ons op grond van derge lijke bevindingen niet van een eigenzinnige in terpretatie van G sell's opvattingen; zoveel mogelijk is gestreefd naar een objectieve weergave daarvan. Bij zijn analyse van de verm ogensbehoefte onderscheidt Gsell vanuit het gezichtspunt van de omlooptijd van het verm ogen drie kapitaalscategorieën, te w eten het vaste kapitaal, d a t niet of slechts geleidelijk gerepro duceerd w ordt, een speciale vorm van het vaste kapitaal, namelijk de deelneming in andere bedrijfshuishoudingen en tenslotte het vlottende kapitaal. Intussen staan sommige bestanddelen van dit vlottende kapitaal, met name de z.g. „ijzeren voorraden” w at hun aard en hun betekenis betreft, zeer dicht bij het vaste kapitaal. Een tw eede gezichtspunt van w aaruit een indeling w ord t gegeven is da t van de w aardevastheid. O p grond hiervan zijn tegenover elkaar te stellen het w aardevaste kapitaal en het riskante kapitaal. A an tasting van de w aarde van dit riskante kapitaal kan zijn oorzaak vinden in w aarde daling ten gevolge van exogene krachten als economische slijtage en het