THE CHANGING ROLE OF URBAN HERITAGE: GOVERNANCE AND STAKEHOLDERS’ PERCEPTIONS IN TURKEY AND THE UNITED ARAB EMIRATES

Bu makalede, kultur mirasinin kent yasamindaki degisen rolu ile ilgili paydaslarin kultur mirasina karsi tutumlari arasindaki iliskinin ortaya konmasi amaclanmistir. Konu, yazarin 2008-11 yillarinda hazirladigi ‘Kentsel Koruma Projelerinde Aktorlerin Orgutlenmesi’ baslikli doktora tez calismasi kapsaminda Turkiye icinden secilmis bazi kentler, ve ayni zamanda yazarin 2008-12 yillarinda calistigi, Birlesik Arap Emirlikleri’nin Abu Dabi emirligindeki yerlesimler cercevesinde ele alinmistir. Bu karsilastirmali incelemenin amaci, bu iki farkli ulke arasinda gozlenebilecek benzer olgulari ve her bir ulkeye ozgu ozgul durumlari saptamak olmustur. Kuresellesen dunya ve mesleki aglar goz onunde bulunduruldugunda, bu tur karsilastirmalarin, planlama ve mimari koruma pratiginin cesitli baglamlari arasinda mumkun olabilecek capraz etkilenmelerin kapsamini anlamaya yardimci olacagi dusunulmektedir. Yukarida anilan arastirma ve uygulama deneyimlerinden ortaya cikan sonuc, kentlerin planlamasi, gelisimi ve kamusal yasaminda kultur mirasinin oynayabilecegi rolun, koruma surecinde yer alan paydaslarin tutumlariyla ve surecte oynadiklari rollerle yakindan iliskili oldugu yonundedir. Kultur mirasinin kent yasaminda aktif bir rol oynayabilmesi veya imar baskilari ile cagdas sosyal talepler karsisinda ozgunlugunu koruyabilmesi, her biri kendi farkli cikarlari ve kapasiteleri olan cesitli paydaslar arasindaki muzakerelerin sonucuna gore sekillenmektedir. Turkiye ve BAE’deki gelismeler gozlemlendiginde, iki ulkenin farkli tarihcelerine ve sosyo-politik yapilarina karsin, ikisinin de kultur mirasinin rolu ve paydaslar bakimindan dunyadaki gelismelerden etkilendikleri ve bunlara dahil olduklari soylenebilir. Iki ulke deneyiminin en onemli ortak paydasi, genel bir modernlesme surecidir, ancak surecin farkli asamalarinda durmakta ve farkli adimlardan gecerek ilerlemektedirler. Bu toplumlarin geleneksel ve muhafazakar kulturel yapilari goz onune alinarak, izlendigi iddia edilen ve uzun vadede yavas da olsa gerceklesen genel egilimin modernlesme ve demokratiklesme olmasina karsin, bu puruzsuz olmayan, hatta cetin ve sancili sayilacak surecte ilerlenirken donem donem, tamiri mumku olmayan kayiplara yol acan geri adimlar da atilabilmektedir. Her ulkede de, kultur mirasinin imar ve genel kentsel dinamikler karsisindaki rolunu desteklemek icin mucadele verilmesi gerektigi bir diger ortak noktadir. Ulkelerin ekonomik gucleri ne olursa olsun, kultur mirasini korumak, kaynaklari ayirma gucune sahip paydaslarin verdigi degere, gosterdigi ilgi ve siyasi iradeye baglidir ve bu gercek dunyanin her yerinde gecerli oldugunu gostermektedir. Anahtar kelimeler: Paydaslar, kentsel koruma, kuresellesme, Turkiye, Birlesik Arap Emirlikleri Keywords: Stakeholders, urban conservation, globalization, Turkey, United Arab Emirates