REDUCING LOCAL VULNERABILITIES AND RISKS BY PLANNING DECISIONS: THE CASE OF FATİH DISTRICT IN İSTANBUL

Son on yil icerisinde, kuresel olcekte afet riski yonetimi icin gereken arac ve kavramsal cerceveler bu konudaki oncelikleri acil durum yonetiminden afet oncesi risk yonetimine kaydirarak kent planlamasindan yeni gorevler talep etmistir. Yerel, ulusal ve kuresel duzeylerde guvenlik ve direnclilik kapasiteleri; planlama disiplinine yerel sismik kayiplari azaltmada ve yerel bir sakinim stratejisi tanimlamada oncu rol vermektedir. Diger taraftan uluslararasi kavramsal cercevenin afet oncesi yaklasim kapsaminda gelistirdigi ongorulu stratejiler, Turkiye'de kolaylikla icsellestirilememektedir. Yerel baglamda, Afetler Yasasi (no. 7269), Imar Yasasi (no. 3194) ve Afet Riski Altindaki Alanlarin Donusturulmesi Hakkinda Yasa (no. 6306) kent planlamasinda guvenlik icin gerekli sorumluluklari ve araclari saglamamakla birlikte sakinim icin uygun araclarin kullanilmasini da hedeflememektedir. Karar verme sureclerinde toplum katilimini kolaylastiracak ve butuncul bir yaklasim gelistirecek plancinin rolu, yasal cercevede zorlukla gorulebilmektedir. Kentsel sakinim planlamasi metodolojisi kapsamindaki sinirlamalar ve olanaklar planlama acisindan yeni bir ilerleme alani tanimlamaktadir. Bu alanda; planlama icin yeni hedefler ve roller mevcutken, plana da yerel, ulusal ve kuresel kapasiteleri kullanmada hesap veren bir aktordur. Planlama metodunun mesruiyeti birincil olarak yerel sismik ozellikleri kapsayan bir risk tanimlamasi ve risk belirlemesine dayanmaktadir. Bu yazida; dogal tehlikeleri, bunlarin risklere evrilmelerini ve olasi etkilerini tanimlamak, belirlemek ve bu konuda bir sakinim stratejisi gelistirmek icin Istanbul Fatih Mahallesi ornegi uzerinden bir yontem gelistirme arastirmasi yapilmistir. Risk azaltimi icin yerel kapasite, yereldeki korunmasizliklar ve risk sektorleri belirlenirken ayni zamanda; su anki politik yapiya, uluslararasi cerceveye eklemlenmeyi ve sakinim icin gerekli duzenleyici olcutleri gelistirmeyi saglayacak onerilere yer vererek, mekansal ve mekansal olmayan risk azaltimi konularinda kuresel cerceveyle baglanti kurulmustur.