River Rehabilitation With Cities In Mind: The Eskişehir Case

Akarsular ve kentler eski uygarliklardan bu yana daima suregelen icsel baglar icerisinde olmuslardir. Pek cok kentin can damari olarak akarsular, ulastirma, enerji, kullanma suyu, sulama, ticaret ve rekreasyon gibi bircok isleve sahiptirler. 19. yuzyilin sonlariyla birlikte, cogunlukla kentlesmenin etkileri akarsu ve akarsu kiyilarinin onemini azaltmaya baslamistir. Akarsular atiksu kanallarina donusmus ve kent yasamindan koparilmis hale gelmislerdir. Onyillarca ihmal edildikten sonra kentsel akarsular, sorunlarin cozulmesi icin ozellikle 1970’lerden bu yana iyilestirme konusu olmaya baslamistir. 1990’lara gelindiginde kentsel akarsu iyilestirmelerindeki bu bagimsiz ve tek boyutlu uygulamalar yerine, kentsel akarsu rehabilitasyonunda sorunlari kapsamli bicimde ele alan yeni tutumlar on plana cikmaya baslamistir. Bu yazida, icinde bulundugumuz 2000’li yillarda, kentsel akarsularin iyilestirilmesi kavraminda genel cagdas kuresel anlayisin iki yonlu oldugu iddia edilmektedir: Oncelikle, kentsel akarsular artik yalnizca kentsel altyapi unsurlari olarak kabul edilmemekte, doganin yenilenmesinin ve kentsel ekolojinin onemli temelarini olusturmaktadirlar; bu yonleriyle kentsel ekolojik surdurulebilirlik icin yasamsal bir katki saglarlar. Ikinci olarak, bir yandan da tarihi alanlar, kentsel anitlar ve odak noktalari gibi ogeleri barindiran kentsel kurgunun ayrilmaz parcalaridirlar. Bu anlamda kentlilerin kentleri ile bag kurmalarinda onemi olan kentsel imge ve kimliginin olusmasina destek olurlar. Makalede, bu ikinci yon ele alinmakta, kentsel akarsularin ayrik kentsel bilesenler yerine cevresiyle birlikte bir butun olarak degerlendirilmesi uzerinde durularak, kentsel akarsularin kentlerin butunlesik bir parcasi olarak nasil planlanacagi uzerinde durulmaktadir. Bir baska deyisle makale, kentsel akarsulara iliskin uygulamalarin, cevresindeki onemli kentsel odaklari icerecek bicimde genisletilmesi uzerine bir tartisma icermektedir. Bunun icin, Eskisehir kenti, iyi uygulamalardan biri olarak ayrintili olarak degerlendirilmekte ve kentsel akarsuyun mekansal butunlesmesi cercevesinde bir olcutler takimi gelistirilmektedir.