Urban Development Projects And The Construction Of Neo-Liberal Urban Hegemony: The Case Of İzmir

Son 30 yillik surecte neo-liberalizme eklemlenmis bir cok ulkede, buyuk olcekli kentsel projeler (BKP’ler) basat bir girisimci kentsel siyasa mekanizmasi haline gelmektedir. Mekanin uretiminde hegemonik bir guc insa eden BKP’ler ile; merkezi is alanlari, turizm merkezleri, korunakli ve luks konut alanlari ve alisveris merkezleri gibi “neo-liberal kentlesme” mekanlari uretilmektedir. BKP’ler “mekan uretiminin hegemonik projeleri” olarak yalnizca sermaye birikim iliskilerinin yeniden uretilmesinde degil; ayni zamanda kentsel siyasa ve planlama sureclerine iliskin onceliklerin yeniden tanimlanmasinda onemli bir rol oynamaktadir. BKP’ler ile neo-liberal kentsel hegemonyanin insa edilisi yalnizca “yapili cevre uretimi” ve “sermaye birikimi” arasindaki yapisal iliskinin cozumlenmesiyle incelenemez. Boylesi bir inceleme icin; BKP’lerin yasama gecirilmesinde devlet ve sivil toplum aktorlerinin rolleri, ortak ve karsit soylemleri, uzlasi ve catisma iliskileri arastirilmali ve bunlarin hegemonya insasi veya mucadelesindeki islevleri ortaya cikartilmalidir. Makale bu kapsamda yapilmis olan doktora tezi arastirmasi bulgularina dayanmakta, Izmir’de iki BKP orneginde “mekanin uretimi” ve “neoliberal kentsel hegemonya” arasindaki iliskiyi cozumlemektedir. Izmir orneginde incelenen BKP’ler, Yeni Kent Merkezi (YKM) ve Inciralti Turizm Merkezi (ITM) projeleridir. Her iki projenin de Izmir’de en buyuk yapili cevre yatirimini cekmesi beklenmekte ve hegemonya insa edici baskin soylemlerin, uzlasi iliskilerinin ve hegemonyaya direnisi yansitan karsit soylemlerin ve catisma iliskilerinin yogunlastigi iki farkli ornek oldugu gozlenmektedir. YKM ve ITM projelerinin neo-liberal kentsel hegemonya ile iliskisi her iki projenin hazirlanmasi surecinde devlet ve sivil toplum aktorlerinin rollerinin, iliskilerinin ve soylemlerinin karsilastirmali cozumlenmesi ile incelenmistir. Makale bes bolumden olusmaktadir. Giris bolumunun sonrasindaki ikinci bolumde kentsel gelismenin siyaseti uzerine farkli yaklasimlar tartisilmis ve “hegemonya” ve “mekanin uretimi” kavramlari arasindaki iliski uzerinden BKP’lerin incelenmesine yonelik neo-Gramsci’ci bir kuramsal cerceve onerilmistir. Ucuncu bolumde Turkiye’nin son 10 yillik surecteki neo-liberal kentlesme deneyimi yapili cevre uretimi, devlet politikalari ve BKP’lerin rolu baglaminda tartisilmistir. Dorduncu bolum doktora tezi arastirmasinin bulgularina ayrilmistir. Bu bolumde Izmir orneginde incelenen YKM ve ITM projelerine iliskin devlet ve sivil toplum aktorlerinin rolleri, hegemonya insasina veya mucadelesine konu olan ortak ve karsit soylemleri, uzlasi ve catisma iliskileri karsilastirmali bir sekilde ortaya konmustur. Sonuc bolumunde BKP’lerin neo-liberal kentsel hegemonyanin insa edilmesinde oynadigi rol arastirma bulgulari isiginda yorumlanmis ve toplumcu bir karsi-hegemonyanin nasil gelistirilebilecegine iliskin dusuncelerle makale sonlandirilmistir.