Koebner Phenomenon as a Complication of Tattoo; a Case Diagnosed as Psoriasis

Koebner fenomeni, diğer adıyla isomorfik fenomen derinin travmatik yada nonspesifik olarak uyarılması sonucu dermatolojik hastalığın uyarılma bölgesine sınırlı şekilde ortaya çıkması şeklinde tanımlanabilir (1,2). Bu uyarılma fiziksel ve termal travmalar (cerrahi insizyon, friksiyon, böcek ısırıkları), dermatozlar (dermatitler, dermatolojik enfeksiyonlar), alerjik ve irritan reaksiyonlar (fotosensitivite, yama testi, tatuaj, çizme testi) ve tedaviler (radyoterapi, fototerapi) ile gelişebilir (1,3). Başta psoriasis olmak üzere liken planus, vitiligo gibi inflamatuvar hastalıklarda iyi tanımlanmıştır (1). Uyarılmadan sonra lezyon ortaya çıkışı 2 gün ile 2 yıl arasında değişebilir. Ortalama 2 hafta sonra gelişir (1). Nadiren yıllar sonra keloid yerinde bildirilmiş Koebner fenomeni olguları da literatürde yer almaktadır (4). Tatuaj çok uzun yıllardır çeşitli pigment maddeleri ile deriye resim yapma sanatı olarak kullanılmaktadır. ‘Tattoo’ Grönland Eskimoları tarafından kullanılan bir kelimedir ve buradan dünyaya yayılmıştır (5). İlk kez 1853 yılında Hutin tarafından tatuaj’a bağlı cilt komplikasyonları görülebileceği bildirilmiştir (6). Burada sunmak istediğimiz olgu yirmi yaşında erkek klinik muayenesinde diz ve dirsek bölgesinde eritemli skuamlı plaklar görüldü (Resim 1). Dermatolojik muayenesinde mum lekesi ve Autspitz fenomenleri pozitif olarak izlendi. Klinik olarak plak psoriasis tanısı konulan hastanın dermatolojik muayenesinde sağ ön kol fleksör yüz ile sol kol ekstansör yüzde tatuaj bulunuyordu. Tatuaj üzerinde, tatuaj sınırlarını geçmeyen ve üzerini tamamen kaplayan eritemli skuamlı plaklar dikkati çekti (Resim 2, 3). Klinik olarak mum lekesi ve Autspitz fenomenleri pozitifti. Tatuaj bir buçuk ay önce yaptırılmıştı ve lezyonlar tatuaj yapıldıktan 1 hafta sonra ortaya çıkmıştı. Koebner fenomeni 1877’de Henrich Koebner tarafından psoriasisli bir hastada tanımlanmıştır (7). Önceki çalışmalar psoriasis hastalarında %25 oranında Köbner fenomeninin görüldüğünü göstermiştir (7). Boyd Koebner fenomenini, Koebner’in gerçek izomorfik yanıtı, Koebner’in yalancı izomorfik yanıtı, zaman zaman travmatik lokalizasyonlu lezyonların ortaya çıkması ve zayıf ve sorgulanabilir travma ile ilişkili durum olarak dört gruba ayırmıştır (3). Gerçek Koebner