Doğu Akdeniz koşullarında yetiştirilen kuraklığa dayanıklı ve hassas pamuk çeşitlerinin fotosentetik özelliklerin belirlenmesi

Amac : Bu arastirma 14 farkli pamuk cesidinde, kurakliga dayanikli ve hassas  cesitler esas alinarak, farkli sulama suyu duzeylerinin, bitki su tuketimi, su kullanim etkinligi, stoma iletkenligi, fotosentez hizlari ve verim degerleri uzerine etkilerinin incelenmesi amaciyla yapilmistir. Yontem ve Bulgular : Arastirma, ST 506, ST468, BA525, BA119, FLASH, SIOKRA L-22, TAM SPHINX, TAM 94L-25, PIMA S-7, TAMCOT-22, TAMCOT SP 21 S, TAMCOT SP 23, TAMCOT CAMD-ES ve AKSEL cesitlerinde yurutulmustur. Aksel cesidi kurakliga hassas diger cesitler kurakliga dayanikli cesitlerdir.. Deneme tesaduf bloklarinda deneme desenine gore yurutulmustur. Arastirmada soz konusu cesitlerin bitki su tuketimi, su kullanim etkinligi, stoma iletkenligi, fotosentez hizlari ve verim degerleri belirlenmistir. Fotosentez hizi, transpirasyon hizi ve stoma iletkenligi sadece tam sulama (I 100 ) ve elverisli kapasitenin %25’i duzeyinde (I 25 ) olculmustur. Arastirmada cesitler arasinda su stresinin etkisinin onemli olmadigi belirlenmistir. Genel Yorum : Sonuc olarak, ilk yil 4, ikinci yil toplam 6 sulama yapilmistir. Uygulanan sulama suyu miktari ilk yil 270-480 mm, ikinci yil 298-520 mm arasinda degismistir. Verim ve bitki su tuketimi uygulanan sulama suyu miktarina bagli olarak artmistir. En yuksek ve en dusuk verim sirasiyla BA525 cesidinde (555 kg da -1 ) Aksel cesidinde 358 kg da -1 olarak belirlenmistir. Ortalama olarak fotosentez hizi I 100 konusunda 12.616 µmol m -2 s -1 , I 25 konusunda 7.549 µmol m -2 s -1 olarak olculmustur. Stoma iletkenligi arttikca verim degerleri de artmistir (I 25 konusunda 0.093 mol m -2 s -1 I 100 konusunda 0.182 mol m -2 s -1 ). Transpirasyon hizi I 25 konusunda 2.947 mmol m -2 s -1 I 100 konusunda 3.919 mmol m -2 s -1 olarak belirlenmistir. Bununla birlikte anilan parametrelerin verim ile iliskileri incelendiginde stoma iletkenliginin verim ile iliskisi transpirasyon hizi ve fotosentez hizindan daha dusuk saptanmistir. Calismanin Onemi ve Etkisi : A rastirma Dogu Akdeniz Bolgesinde yaygin olarak yetistirilen 14 pamuk cesidinde su kullanim etkinligi, bitki su tuketimi ve fizyolojik ozelliklerini ortaya cikarmistir. Ayrica belirtilen fizyolojik ozellikler ile verim arasindaki iliskiler irdelendiginde verim ve stoma iletkenligi arasindaki iliskinin, transpirasyon ve fotosentez hizinin ile verim arasindaki iliskisinden daha dusuk oldugu saptanmistir.