Türkiye’de Cari Açığı Belirleyen Faktörler ve Cari Açığı Azaltmada Alternatif Enerji Kaynaklarının Rolü: VAR Modeli

Cari acigin nedenlerini analiz etmek ve cari acigi azaltma politikalari, iktisat literaturunu mesgul eden bir konu durumundadir. Cari acigi belirleyen pek cok faktor olmakla birlikte, bu faktorler arasinda enerjide disa bagimliligin payi oldukca buyuktur. Butun dunyada oldugu gibi Turkiye’de de artan enerji ihtiyacini karsilamak icin yenilenebilir enerji kaynaklarina yonelim soz konusudur. Bu calismada, gelismekte olan ulkelerin en onemli sorunu olan cari acigin belirleyicileri incelenmistir. 1980-2015 donemini kapsayan cari acik, gayri safi yurt ici hasila, reel efektif kur, petrol fiyatlari ve yenilenebilir enerji kaynaklarindan elektrik uretiminin toplam elektrik uretimi icindeki payi degiskenlerine iliskin yillik veriler kullanilarak VAR modeli olusturulmustur. Alternatif enerji kaynaklarina yenilenebilir enerji kaynaklari ile beraber nukleer enerji de dahil olmasina ragmen ulkemiz icin gecmis donemlere ait nukleer enerji verisi bulunmadigi icin kurulan VAR modeline nukleer enerji dahil edilmemistir. Kurulan modelde Johansen esbutunlesme ve Granger nedensellik testleri uygulanmistir.Yapilan analiz sonucunda gayri safi yurtici hasila ve reel efektif doviz kurunun cari acigin Granger nedeni olduguna yonelik bulgular elde edilmistir.