Türkiye’nin Şanghay İşbirliği Örgütü’ne Olası Üyeliğinin Avrasya Politikasına Etkileri

Turkiye Bati blogunda Avrupa Konseyi’nin ve Birlesmis Milletler’in (BM) kurucu uyesidir. Bununla birlikte Turkiye 1952’den beri NATO’ya uye, 1959’dan beri de Avrupa Birligi’ne (AB) uye olmak yolunda caba sarf etmektedir. Ikinci Dunya Savasi’ndan sonra Turkiye, Bati blogu icerisinde bircok teskilat icerisinde yer almis ve bircok devletle de ittifak cercevesinde yakin iliskide bulunmustur. Turkiye’nin Bati ile bu oranda yakin iliskide bulunmasi, gerek Turkiye’nin Batili devletlerle iliskilerinin iyilestirilmesinde, gerekse Turkiye’nin sosyoekonomik olarak kalkinmasinda istenilen verim ve basari saglanamamistir. Bu ve benzer sebeplerle Turkiye 90’li yillarin basindan ve ozellikle de 2000’li yillardan sonra; kendi cografyasinin avantajlarini kullanarak; tarihi, dini ve kulturel benzerlikleri cercevesinde, Orta Asya-Hazar Bolgesinde yasayan milletlerle pragmatizm cercevesinde daha yogun bir iliski kurmaya baslamistir. Turkiye’nin yurutmus oldugu bu cok boyutlu politika, Şanghay Isbirligi Orgutu (ŞIO) ile iliskilerin gelistirilmesine her ne kadar arzu edilen seviyede olmasa da onemli katkida bulunmustur. ŞIO 8 uyeden olusmakta ve bu 8 uyenin 5’i, Turkiye’nin soydas ulkeler olarak gordugu ve Turklerin anayurdu olarak kabul edilen Avrasya bolgesinde bulunmaktadirlar. Turkiye bulunmus oldugu cografyadan ve tarihi gecmisinden dolayi kendi siyasi, iktisadi ve sosyokulturel kazanimlari dogrultusunda daha aktif ve daha cok boyutlu bir politika takip etmeye calismaktadir. Bu cercevede Bati ile isbirligi surdurulurken, Orta Asya ve Dogu ile iliskilerin guclendirilmesi ihmal edilmemelidir. Turkiye Dogu-Bati blogu icerisinde her hangi bir teskilatla iliskilerini gelistirirken, birini digerine alternatif ve/veya rakip olarak degerlendirmelidir. Bu baglamda Turkiye’nin ŞIO ile olan iliskilerinin daha ileri seviyelere tasinabilmesi icin ŞIO icerisinde Turkiye’nin, Turk Cumhuriyetleri ile olan sosyoekonomik ve sosyokulturel birlikteligi ivedilikle pekistirip guclendirilmelidir.